એપ્રિલ મહિનો ગુજરાતી પરિવારો માટે ખૂબ જ મહત્વનો હોય છે, કારણ કે આ મહિનામાં હનુમાન જયંતી, અક્ષય તૃતીયા અને મેષ સંક્રાંતિ (વૈશાખી) જેવા મોટા તહેવારો એકસાથે આવે છે. આ લેખમાં Gujarati Calendar April 2026 પ્રમાણે મહિનાના તમામ વ્રત, તહેવાર અને શુભ મુહૂર્તની સંપૂર્ણ અને ચોક્કસ યાદી આપવામાં આવી છે, જેથી તમે પૂજા, વ્રત અને પારિવારિક પ્રસંગોનું આગોતરું આયોજન કરી શકો.
આ મહિનાની શરૂઆત ચૈત્ર પૂર્ણિમા અને હનુમાન જયંતીથી થાય છે, અને મધ્યમાં મેષ સંક્રાંતિ સાથે સૌર નવવર્ષ તથા વૈશાખી આવે છે. મહિનાના અંતે અક્ષય તૃતીયા જેવો અતિ શુભ દિવસ પણ સામેલ છે, જે લગ્ન અને નવા કાર્યો શરૂ કરવા માટે શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. સાથે સાથે બે એકાદશી, બે અષ્ટમી વ્રત અને ખ્રિસ્તી સમુદાયના ગુડ ફ્રાઈડે તથા ઇસ્ટર પણ આ મહિનામાં આવે છે, જે એપ્રિલને ધાર્મિક દૃષ્ટિએ વર્ષના સૌથી ભરચક મહિનાઓમાંનો એક બનાવે છે.
આ કેલેન્ડર પરંપરાગત ગુજરાતી પંચાંગ પદ્ધતિ પર આધારિત છે, જેમાં દરેક દિવસની તિથિ, નક્ષત્ર અને સૂર્યોદયનો ચોક્કસ સમય ગણવામાં આવે છે. આનાથી તમને ખબર પડશે કે કયો દિવસ કયા વ્રત કે તહેવાર માટે યોગ્ય છે, અને કયા દિવસે કોઈ ખાસ મુહૂર્ત જોવાની જરૂર નથી.
નોંધ: તિથિ અને નક્ષત્રનો સમય તમારા શહેર અને પંચાંગ પ્રકાશક પ્રમાણે થોડો બદલાઈ શકે છે. નીચે આપેલી તારીખો સામાન્ય સંદર્ભ માટે છે; કોઈપણ વિધિ સંબંધિત કાર્ય માટે તમારા સ્થાનિક પંડિત સાથે ચકાસી લેવું.
Gujarati Calendar April 2026 PDF કેવી રીતે ડાઉનલોડ કરવું (મફત)
જો તમે દર વખતે વેબપેજ ખોલવાને બદલે આ મહિનાનું કેલેન્ડર તમારા ફોનમાં સેવ કરવા માંગતા હો, તો તમે થોડા સરળ પગલાંમાં Gujarati Calendar April 2026 ની PDF મફતમાં ડાઉનલોડ કરી શકો છો:
- આ પેજ પર આપેલી ડાઉનલોડ લિંક શોધો, જે સામાન્ય રીતે તહેવારના કોષ્ટકની નીચે અથવા લેખના અંતે હોય છે.
- “Download PDF” પર ટેપ અથવા ક્લિક કરો. ફાઇલ નવા બ્રાઉઝર ટેબમાં ખુલશે.
- તમારા ડિવાઇસમાં સેવ કરો — મોબાઇલ પર શેર અથવા ડાઉનલોડ આઇકનનો ઉપયોગ કરો, અથવા ડેસ્કટોપ પર Ctrl+S (Mac પર Cmd+S) દબાવો.
- જો તમારે પૂજા રૂમ કે રસોડાની દીવાલ માટે ભૌતિક નકલ જોઈતી હોય તો પ્રિન્ટ કરો.
- આગામી મહિનાની આવૃત્તિ માટે મે મહિનાની શરૂઆતમાં ફરી તપાસો, કારણ કે દર મહિને નવી PDF પ્રકાશિત થાય છે.
આ ડાઉનલોડ સંપૂર્ણપણે મફત છે અને તેના માટે કોઈ લોગિન જરૂરી નથી. જો PDF માંની કોઈ તારીખ તમારા પરિવારના રોજિંદા પંચાંગ કરતાં થોડી અલગ લાગે, તો ચિંતા ન કરો — વિવિધ પ્રકાશકો વચ્ચે નાના પ્રાદેશિક તફાવત સામાન્ય છે.
એપ્રિલ 2026 ના મુખ્ય તહેવારો
| તારીખ | વાર | તહેવાર / વ્રત |
|---|---|---|
| 1 એપ્રિલ | બુધવાર | બેંકની રજા |
| 2 એપ્રિલ | ગુરુવાર | હનુમાન જયંતી; ચૈત્ર પૂર્ણિમા |
| 3 એપ્રિલ | શુક્રવાર | ગુડ ફ્રાઈડે |
| 5 એપ્રિલ | રવિવાર | વિકટ સંકષ્ટ ચતુર્થી; ઇસ્ટર |
| 9 એપ્રિલ | ગુરુવાર | માસિક કૃષ્ણ જન્માષ્ટમી |
| 10 એપ્રિલ | શુક્રવાર | કાલાષ્ટમી |
| 13 એપ્રિલ | સોમવાર | વરુથિની એકાદશી |
| 14 એપ્રિલ | મંગળવાર | આંબેડકર જયંતી; બૈસાખી; મેષ સંક્રાંતિ |
| 19–20 એપ્રિલ | રવિ–સોમ | અક્ષય તૃતીયા; પરશુરામ જયંતી |
| 23 એપ્રિલ | ગુરુવાર | ગંગા સપ્તમી |
| 25 એપ્રિલ | શનિવાર | સીતા નવમી |
| 27 એપ્રિલ | સોમવાર | મોહિની એકાદશી |
| 30 એપ્રિલ | ગુરુવાર | નૃસિંહ જયંતી |
મહિનાના મુખ્ય તહેવારો પાછળની કથા
હનુમાન જયંતી, 2 એપ્રિલના રોજ ચૈત્ર પૂર્ણિમાના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે, જે ભગવાન હનુમાનજીના જન્મદિવસ તરીકે ઉજવાય છે. આ દિવસે ભક્તો વહેલી સવારે મંદિરોમાં જઈને હનુમાન ચાલીસા અને સુંદરકાંડનો પાઠ કરે છે, અને સિંદૂર તથા તેલનું ચઢાવણ ખાસ મહત્વ ધરાવે છે. ઘણા ગુજરાતી પરિવારો આ દિવસે ઉપવાસ પણ રાખે છે અને સાંજે હનુમાનજીની આરતી પછી જ ભોજન લે છે.
વિકટ સંકષ્ટ ચતુર્થી, 5 એપ્રિલના રોજ, ભગવાન ગણેશને સમર્પિત માસિક વ્રત છે. આ વ્રત ચંદ્રોદય પછી જ છોડવામાં આવે છે, અને સ્ત્રીઓ ખાસ કરીને પોતાના પરિવારના સુખ-સમૃદ્ધિ માટે આ વ્રત રાખે છે. કાલાષ્ટમી, 10 એપ્રિલના રોજ, ભગવાન કાળ ભૈરવને સમર્પિત છે, અને આ દિવસે કાળા કૂતરાને ભોજન આપવાની પરંપરા પણ ઘણા સ્થળે જોવા મળે છે.
14 એપ્રિલ ના રોજ ત્રણ મહત્વના પ્રસંગો એકસાથે આવે છે — આંબેડકર જયંતી, બૈસાખી અને મેષ સંક્રાંતિ. મેષ સંક્રાંતિ સૂર્યના મેષ રાશિમાં પ્રવેશને દર્શાવે છે અને તેને સૌર નવવર્ષની શરૂઆત માનવામાં આવે છે, જે પંજાબમાં બૈસાખી તરીકે અને ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં પણ ધાર્મિક મહત્વ સાથે ઉજવાય છે. ખેડૂત પરિવારો માટે આ દિવસ રવિ પાકની લણણીની ઉજવણી સાથે પણ જોડાયેલો છે, અને ઘણા સ્થળે આ દિવસે નદીમાં સ્નાન કરી દાન-પુણ્ય કરવાની પરંપરા છે. એ જ દિવસે ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકરની જન્મજયંતી પણ સમગ્ર દેશમાં રાષ્ટ્રીય રજા તરીકે ઉજવાય છે.
અક્ષય તૃતીયા, જે 19-20 એપ્રિલના રોજ આવે છે, તેને સાડા ત્રણ મુહૂર્તમાંનું એક ગણવામાં આવે છે — એટલે કે આ દિવસે કોઈપણ શુભ કાર્ય શરૂ કરવા માટે અલગથી મુહૂર્ત જોવાની જરૂર નથી. તિથિ મોટાભાગે 19 એપ્રિલના દિવસ દરમિયાન પ્રવર્તમાન રહે છે, જ્યારે કેટલાક પંચાંગ સૂર્યોદય-તિથિના નિયમ પ્રમાણે 20 એપ્રિલને મુખ્ય દિવસ ગણે છે — તેથી તમારા સ્થાનિક પંચાંગ સાથે ચકાસી લેવું ઉત્તમ રહેશે. આ દિવસ સોનું, ચાંદી ખરીદવા, નવો વ્યવસાય શરૂ કરવા અને લગ્ન માટે અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે, અને ગુજરાતના મોટાભાગના જ્વેલર્સ આ દિવસે ખાસ ઑફર્સ પણ રાખે છે. એ જ દિવસે પરશુરામ જયંતી પણ ઉજવાય છે, જે ભગવાન વિષ્ણુના છઠ્ઠા અવતાર પરશુરામના જન્મદિવસ તરીકે મનાવવામાં આવે છે.
મહિનાના અંતિમ દિવસોમાં ગંગા સપ્તમી (23 એપ્રિલ), સીતા નવમી (25 એપ્રિલ) અને નૃસિંહ જયંતી (30 એપ્રિલ) આવે છે. ગંગા સપ્તમીના દિવસે ગંગા નદીના પુનર્જન્મની ઉજવણી કરવામાં આવે છે, જ્યારે સીતા નવમી માતા સીતાના પ્રાગટ્ય દિવસ તરીકે, ખાસ કરીને મિથિલા સાથે જોડાયેલા પરિવારોમાં, શ્રદ્ધાપૂર્વક ઉજવાય છે. નૃસિંહ જયંતી ભગવાન વિષ્ણુના ચોથા અવતાર નૃસિંહના પ્રાગટ્યની યાદમાં ઉજવાય છે, જ્યારે તેમણે ભક્ત પ્રહલાદને બચાવવા માટે અવતાર લીધો હતો.
એકાદશી અને વ્રતની તારીખો — એપ્રિલ 2026
| તારીખ | વાર | વ્રત / તિથિ | મહત્વ |
|---|---|---|---|
| 9 એપ્રિલ | ગુરુવાર | માસિક કૃષ્ણ જન્માષ્ટમી | ભગવાન કૃષ્ણને સમર્પિત માસિક વ્રત |
| 13 એપ્રિલ | સોમવાર | વરુથિની એકાદશી | ભગવાન વિષ્ણુ માટેનું કૃષ્ણ પક્ષનું વ્રત, રક્ષણ આપનારું માનવામાં આવે છે |
| 27 એપ્રિલ | સોમવાર | મોહિની એકાદશી | શુક્લ પક્ષનું વ્રત, ભગવાનના મોહિની અવતાર સાથે જોડાયેલું |
બંને એકાદશી આ મહિને સોમવારે આવે છે, જે ભગવાન શિવ સાથે પણ જોડાયેલ દિવસ હોવાથી ઘણા ભક્તો માટે વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. વરુથિની એકાદશીનું વ્રત રાખવાથી પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે તેવી માન્યતા છે, જ્યારે મોહિની એકાદશી ભગવાન વિષ્ણુના મોહિની સ્વરૂપ સાથે જોડાયેલી હોવાથી ભ્રમ અને મૂંઝવણમાંથી મુક્તિ માટે ખાસ રાખવામાં આવે છે.
ગુડ ફ્રાઈડે અને ઇસ્ટર
ગુજરાતના ખ્રિસ્તી સમુદાય માટે એપ્રિલ મહિનો પણ મહત્વનો છે — ગુડ ફ્રાઈડે 3 એપ્રિલે અને ઇસ્ટર 5 એપ્રિલે ઉજવાય છે. અમદાવાદ, સુરત અને વડોદરાના ચર્ચોમાં આ દિવસોએ વિશેષ પ્રાર્થના સભાઓ યોજાય છે, અને ગુડ ફ્રાઈડેના દિવસે ઘણી શાળાઓ અને સરકારી કચેરીઓમાં રજા હોય છે. ઇસ્ટર સન્ડે પરિવારો સાથે ચર્ચમાં જઈને અને ખાસ ભોજન વહેંચીને ઉજવવામાં આવે છે.
તહેવારના નામ ઉપરાંત પંચાંગ કેવી રીતે વાંચવું
ગુજરાતી કેલેન્ડર માત્ર નામવાળા તહેવારો પૂરતું મર્યાદિત નથી — મોટાભાગની છાપેલી આવૃત્તિઓમાં દરરોજની તિથિ, નક્ષત્ર અને સૂર્યોદયનો સમય પણ આપવામાં આવે છે, જે ઘણા પરિવારો મુસાફરી, ખરીદી અથવા નવું કામ શરૂ કરતા પહેલા તપાસે છે. જો તમે છાપેલું પંચાંગ વાપરતા હો, તો રાહુ કાળનો કોલમ તમારા શહેર પ્રમાણે અલગ હોય છે અને દરરોજ બદલાય છે, તેથી તેને મુખ્ય તહેવાર કોષ્ટકથી અલગ તપાસવું જોઈએ. સૂર્યોદયનો સમય પણ મહિના દરમિયાન ધીમે ધીમે વહેલો થતો જાય છે — 1 એપ્રિલે લગભગ 6:11 વાગ્યે અને 30 એપ્રિલે 5:41 વાગ્યે, જે ઉનાળાની નજીક આવવાનો સંકેત આપે છે.
બેંક રજા વિશે
એપ્રિલ 2026માં 1 એપ્રિલના રોજ બેંકની વાર્ષિક હિસાબી બંધ (એકાઉન્ટ ક્લોઝિંગ) રજા હોય છે, જે નાણાકીય વર્ષના અંતને કારણે દર વર્ષે આવે છે. આ ઉપરાંત મહિનાના બીજા અને ચોથા શનિવારે પણ બેંકોમાં નિયમિત રજા રહે છે — તેથી કોઈ મહત્વનું બેંક કામ કરાવતા પહેલા તારીખ ચકાસી લેવી હિતાવહ છે.
એપ્રિલના વ્રત માટે સૂચનો
- વરુથિની અને મોહિની એકાદશી: અનાજ અને ચોખા સામાન્ય રીતે ટાળવામાં આવે છે; વ્રત બીજા દિવસે સૂર્યોદય પછી છોડવામાં આવે છે.
- વિકટ સંકષ્ટ ચતુર્થી (5 એપ્રિલ): આ વ્રત ચંદ્રોદય પછી જ છોડવામાં આવે છે, તેથી સાંજનો સમય ધ્યાનમાં રાખવો.
- અક્ષય તૃતીયા: જો તમે સોનું ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા હો, તો સવારના સમયે બજારમાં ભીડ ટાળવા વહેલા જવું ફાયદાકારક રહેશે.
- માસિક કૃષ્ણ જન્માષ્ટમી: આ વ્રત મધ્યરાત્રિએ ભગવાન કૃષ્ણના જન્મની ઉજવણી સાથે પૂર્ણ થાય છે, તેથી ઘણા ભક્તો રાત્રે જાગરણ કરે છે.
જેમ હંમેશા, સ્વાસ્થ્ય પ્રથમ છે — વૃદ્ધ પરિવારજનો, ગર્ભવતી મહિલાઓ અને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સમસ્યા ધરાવતા લોકોએ કડક વ્રતને બદલે યોગ્ય રીતે અનુકૂલન કરવું જોઈએ, અને જરૂર પડે ફળાહાર જેવો હળવો વિકલ્પ પસંદ કરવો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)
2026 માં અક્ષય તૃતીયા ક્યારે છે? અક્ષય તૃતીયાની તિથિ 19 એપ્રિલના રોજ સવારે શરૂ થાય છે અને 20 એપ્રિલ સવારે પૂરી થાય છે; મોટાભાગના પરિવારો 19 એપ્રિલને મુખ્ય દિવસ માને છે, જ્યારે કેટલાક પંચાંગ 20 એપ્રિલને પસંદ કરે છે.
2026 માં હનુમાન જયંતી ક્યારે છે? હનુમાન જયંતી ગુરુવાર, 2 એપ્રિલ 2026ના રોજ, ચૈત્ર પૂર્ણિમાના દિવસે ઉજવાશે.
મેષ સંક્રાંતિ અને બૈસાખી એક જ દિવસે કેમ આવે છે? બંને સૂર્યના મેષ રાશિમાં પ્રવેશ પર આધારિત છે, તેથી તે એક જ તિથિ — આ વર્ષે 14 એપ્રિલ — પર આવે છે, ફક્ત અલગ અલગ પ્રદેશોમાં અલગ નામથી ઓળખાય છે.
એપ્રિલ 2026 માં કેટલી એકાદશી છે? બે — વરુથિની એકાદશી (13 એપ્રિલ) અને મોહિની એકાદશી (27 એપ્રિલ).
એપ્રિલ 2026માં બેંકની રજા ક્યારે છે? 1 એપ્રિલ (વાર્ષિક હિસાબી બંધ), તથા મહિનાના બીજા અને ચોથા શનિવારે બેંકોમાં નિયમિત રજા રહે છે.
નૃસિંહ જયંતી શા માટે મહત્વની છે? આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુએ નૃસિંહ અવતાર લઈને ભક્ત પ્રહલાદને તેમના પિતા હિરણ્યકશિપુના અત્યાચારથી બચાવ્યા હતા, તેથી આ દિવસ ભક્તિ અને રક્ષણનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
Gujarati Calendar April 2026 ની PDF મફતમાં ડાઉનલોડ કરી શકાય? હા, આ લેખમાં આપેલી તમામ તારીખો ધરાવતી PDF આવૃત્તિ કોઈપણ લોગિન વગર સંપૂર્ણપણે મફતમાં ડાઉનલોડ કરી શકાય છે.