Diwali 2026 (દિવાળી 2026) રવિવાર, 8 નવેમ્બરના રોજ છે. અમાસ તિથિ 8 નવેમ્બરે સવારે 11:27 વાગ્યે શરૂ થાય છે અને 9 નવેમ્બરે બપોરે 12:31 વાગ્યે પૂરી થાય છે. સાંજના પ્રદોષ કાળમાં અમાસ 8 નવેમ્બરે જ હાજર છે, એટલે લક્ષ્મી પૂજા 8 નવેમ્બરની સાંજે કરવામાં આવે છે.
અમદાવાદમાં લક્ષ્મી પૂજાનો શુભ મુહૂર્ત 8 નવેમ્બરે સાંજે 6:22 થી રાત્રે 8:20 સુધીનો છે (કુલ 1 કલાક 58 મિનિટ). ગુજરાતી નવું વર્ષ (બેસતું વર્ષ) મોટા ભાગના કેલેન્ડર પ્રમાણે મંગળવાર, 10 નવેમ્બરે છે.
Diwali 2026: મુખ્ય તારીખ અને સમય
આજે 23 ઓક્ટોબર છે અને દિવાળીને હજી લગભગ 16 દિવસ બાકી છે. અમદાવાદના સમય પ્રમાણે મુખ્ય વિગતો નીચે મુજબ છે:
| વિગત | તારીખ અને સમય |
|---|---|
| Diwali 2026 (લક્ષ્મી પૂજા) | રવિવાર, 8 નવેમ્બર 2026 |
| અમાસ તિથિ શરૂ | 8 નવેમ્બર, સવારે 11:27 |
| અમાસ તિથિ પૂર્ણ | 9 નવેમ્બર, બપોરે 12:31 |
| પ્રદોષ કાળ (અમદાવાદ) | સાંજે 5:58 થી રાત્રે 8:32 |
| વૃષભ કાળ, સ્થિર લગ્ન (અમદાવાદ) | સાંજે 6:22 થી રાત્રે 8:20 |
| લક્ષ્મી પૂજા મુહૂર્ત (અમદાવાદ) | સાંજે 6:22 થી રાત્રે 8:20 |
| કુલ સમય | 1 કલાક 58 મિનિટ |
Diwali 2026 8 નવેમ્બરે કે 9 નવેમ્બરે?
ઘણા લોકોને આ બાબતે ગૂંચવણ છે, કારણ કે આ વર્ષે અમાસ તિથિ બે દિવસ સુધી ફેલાયેલી છે. તિથિ સામાન્ય દિવસ કરતાં લાંબી હોવાથી ક્યારેક આવું થાય છે.
લક્ષ્મી પૂજા પ્રદોષ કાળમાં, એટલે કે સૂર્યાસ્ત પછી, એ દિવસે કરવામાં આવે છે જ્યારે તે સમયે અમાસ ચાલુ હોય. નીચેનું કોષ્ટક આ વાત સ્પષ્ટ કરે છે:
| તારીખ | અમાસની સ્થિતિ | લક્ષ્મી પૂજા? |
|---|---|---|
| 8 નવેમ્બર (રવિવાર) | અમાસ સવારે 11:27 થી શરૂ, સાંજે પ્રદોષ કાળમાં હાજર | હા, આ દિવસે લક્ષ્મી પૂજા થાય છે |
| 9 નવેમ્બર (સોમવાર) | સવારે અમાસ છે, પણ બપોરે 12:31 વાગ્યે પૂરી થાય છે | ના, પ્રદોષ પહેલાં અમાસ પૂરી થઈ જાય છે |
એટલે 8 નવેમ્બરની સાંજ લક્ષ્મી પૂજા માટે સાચી છે. 9 નવેમ્બર સવારે અમાસ હોવાથી સ્નાન-દાન જેવા કાર્યો માટે જોવાય છે. ગુજરાતમાં દિવાળી અને બેસતા વર્ષની વચ્ચેનો દિવસ કેટલાક કેલેન્ડરમાં “પડતર દિવસ” તરીકે પણ ઓળખાય છે.
શહેર પ્રમાણે Diwali 2026 લક્ષ્મી પૂજા મુહૂર્ત (8 નવેમ્બર 2026)
સૂર્યાસ્તનો સમય દરેક શહેરમાં અલગ હોય છે, એટલે પૂજાનો સમય પણ અલગ આવે છે. આ સમય સ્થાનિક (IST) છે.
| શહેર | લક્ષ્મી પૂજા મુહૂર્ત | પ્રદોષ કાળ |
|---|---|---|
| અમદાવાદ | સાંજે 6:22 થી રાત્રે 8:20 | સાંજે 5:58 થી રાત્રે 8:32 |
| વડોદરા | સાંજે 6:21 થી રાત્રે 8:19 | સાંજે 5:56 થી રાત્રે 8:30 |
| સુરત | સાંજે 6:24 થી રાત્રે 8:23 | સાંજે 5:59 થી રાત્રે 8:33 |
| મુંબઈ | સાંજે 6:27 થી રાત્રે 8:27 | શહેરના પંચાંગમાં જુઓ |
| નવી દિલ્હી | સાંજે 5:54 થી સાંજે 7:50 | સાંજે 5:31 થી રાત્રે 8:09 |
રાજકોટ, ભાવનગર, જામનગર જેવા બીજા શહેરોના સમય અલગ હોઈ શકે છે. તમારા શહેરનો ચોક્કસ સમય જાણવા સ્થાનિક પંચાંગ કે ડ્રિક પંચાંગ જેવા ભરોસાપાત્ર સ્ત્રોતમાં તમારું શહેર પસંદ કરો. ઇન્ટરનેટ પર ઘણી જગ્યાએ દિલ્હી કે બીજા શહેરનો સમય આપેલો હોય છે, એટલે ગુજરાતમાં તે સીધો વાપરવો નહીં.
ચોપડા પૂજન (શારદા પૂજન) નો સમય
ગુજરાતમાં વેપારીઓ દિવાળીની સાંજે નવા ચોપડાનું પૂજન કરે છે. નવા ચોપડા પર સ્વસ્તિક અને “શુભ લાભ” લખવાની પરંપરા છે. ઘણા વેપારીઓ આ માટે શુભ, અમૃત કે લાભ ચોઘડિયું પસંદ કરે છે.
અમદાવાદ માટે 8 નવેમ્બરના શુભ ચોઘડિયાની વિન્ડો નીચે મુજબ છે:
| સમય | ચોઘડિયું |
|---|---|
| સવારે 11:27 થી બપોરે 12:23 | ચર, લાભ, અમૃત |
| બપોરે 1:47 થી 3:11 | શુભ |
| સાંજે 5:58 થી રાત્રે 10:47 | શુભ, અમૃત, ચર |
તમારા શહેરના ચોઘડિયામાં થોડો ફરક હોય છે, અને પરિવાર કે પંડિતની પોતાની પસંદગી પણ હોઈ શકે છે. એટલે ચોપડા પૂજનનો ચોક્કસ સમય તમારા સ્થાનિક પંચાંગ કે જાણકાર પંડિત પાસેથી પાક્કો કરો.
ગુજરાતમાં Diwali 2026ના દિવસો: વાઘ બારસથી લાભ પાંચમ સુધી
ગુજરાતમાં દિવાળીનો ઉત્સવ ફક્ત એક દિવસનો નથી. તે વાઘ બારસથી શરૂ થઈ લાભ પાંચમ સુધી ચાલે છે.
| તારીખ | વાર | દિવસ |
|---|---|---|
| 5 નવેમ્બર | ગુરુવાર | વાઘ બારસ (ગાય અને વાછરડાની પૂજા) |
| 6 નવેમ્બર | શુક્રવાર | ધનતેરસ |
| 7 નવેમ્બર | શનિવાર | કાળી ચૌદસ |
| 8 નવેમ્બર | રવિવાર | દિવાળી, લક્ષ્મી પૂજા, ચોપડા પૂજન |
| 9 નવેમ્બર | સોમવાર | પડતર દિવસ (કેટલાક કેલેન્ડરમાં બેસતું વર્ષ) |
| 10 નવેમ્બર | મંગળવાર | બેસતું વર્ષ, વિક્રમ સંવત 2083 શરૂ, અન્નકૂટ |
| 11 નવેમ્બર | બુધવાર | ભાઈ બીજ |
| 14 નવેમ્બર | શનિવાર | લાભ પાંચમ |
બેસતા વર્ષની તારીખ અંગે નોંધ: મોટા ભાગના પંચાંગ બેસતું વર્ષ 10 નવેમ્બરે બતાવે છે, કારણ કે 9 નવેમ્બરે સૂર્યોદય વખતે હજી અમાસ ચાલુ છે અને કારતક સુદ એકમ 10 નવેમ્બરે સૂર્યોદય સમયે મળે છે. કેટલાક કેલેન્ડર 9 નવેમ્બર પણ બતાવે છે. તમારા પરિવારના પંચાંગ મુજબ ખાતરી કરી લો.
દિવાળીનો અર્થ અને લક્ષ્મી પૂજાનું મહત્વ
“દિવાળી” કે “દીપાવલી”નો અર્થ છે દીવાઓની હાર. કારતક માસની અમાસની રાત્રે ઘરોમાં દીવા પ્રગટાવવામાં આવે છે અને લક્ષ્મી-ગણેશની પૂજા થાય છે. માન્યતા છે કે આ રાત્રે દેવી લક્ષ્મી ધરતી પર ફરે છે અને સ્વચ્છ, પ્રકાશિત ઘરમાં પધારે છે.
પ્રદોષ કાળ સૂર્યાસ્ત પછીનો સમય છે. વૃષભ લગ્ન સ્થિર લગ્ન ગણાય છે. પરંપરા મુજબ જો પૂજા સ્થિર લગ્નમાં થાય તો લક્ષ્મી ઘરમાં લાંબો સમય રહે છે. આ શાસ્ત્રીય માન્યતા છે. આ કારણે પંચાંગો પ્રદોષ કાળ અને વૃષભ લગ્નનો મેળ ધરાવતો સમય શુભ મુહૂર્ત તરીકે બતાવે છે.
લક્ષ્મી પૂજાની સરળ વિધિ
નીચેની રીત સામાન્ય પરંપરા મુજબ છે. પરિવાર કે પંડિતની રીત અલગ હોય તો તેને અનુસરો.
- સાફસફાઈ. પૂજા પહેલાં ઘર સાફ કરો અને પ્રવેશદ્વાર પર રંગોળી અને તોરણ મૂકો.
- ચોકી ગોઠવો. પાટલા કે ચોકી પર લાલ કે પીળું કપડું પાથરી લક્ષ્મી, ગણેશ (અને ઇચ્છો તો સરસ્વતી, કુબેર) ની મૂર્તિ કે તસવીર મૂકો.
- કળશ સ્થાપના. પાણી ભરેલા કળશમાં કેરીના પાન અને નાળિયેર મૂકો.
- દીવો પ્રગટાવો. ઘીનો દીવો કરો અને આખી રાત દીવો ચાલુ રાખવાની પરંપરા છે.
- પહેલાં ગણેશ પૂજા. કોઈ પણ શુભ કામની શરૂઆત ગણેશજીથી થાય છે.
- લક્ષ્મી પૂજન. કંકુ, હળદર, ફૂલ (કમળ હોય તો ઉત્તમ), મીઠાઈ, ફળ અને સિક્કા અર્પણ કરો.
- આરતી અને પ્રસાદ. પરિવાર સાથે આરતી કરો અને પ્રસાદ વહેંચો.
- ચોપડા પૂજન (વેપારીઓ માટે). નવા ચોપડા પર સ્વસ્તિક દોરી તેનું પૂજન કરો.
પૂજા સામગ્રીની યાદી
| સામગ્રી | ઉપયોગ |
|---|---|
| લક્ષ્મી-ગણેશની મૂર્તિ કે તસવીર | પૂજા માટે |
| ચોકી અને લાલ કે પીળું કપડું | આસન માટે |
| કળશ, કેરીના પાન, નાળિયેર | કળશ સ્થાપના |
| ઘી, કપાસની વાટ, માટીના દીવા | દીવા પ્રગટાવવા |
| કંકુ, હળદર, ચોખા | તિલક અને અર્પણ |
| ફૂલ અને હાર | અર્પણ |
| મીઠાઈ, ફળ, સૂકો મેવો | નૈવેદ્ય |
| સિક્કા કે ચાંદીનો સિક્કો | પૂજનમાં મૂકવા |
| ધૂપ, અગરબત્તી, કપૂર | આરતી માટે |
| નવા ચોપડા (વેપારીઓ માટે) | ચોપડા પૂજન |
ગુજરાતી પરંપરાઓ અને વાનગીઓ
ગુજરાતમાં દિવાળીનો રંગ અનોખો છે. આંગણામાં રંગોળી બને છે, ઘરના દરવાજે તોરણ લાગે છે અને ઘણા ઘરોમાં કંકુના લક્ષ્મીજીના પગલાં દોરવામાં આવે છે. કાળી ચૌદસે ઘણા પરિવારો હનુમાનજી અને મહાકાળીની પૂજા કરે છે.
તહેવારની વાનગીઓમાં ઘૂઘરા, મઠિયા, ચોરાફળી, સેવ, ચકરી અને મોહનથાળ જેવી વસ્તુઓ સામાન્ય રીતે બને છે. બેસતા વર્ષે લોકો એકબીજાને “સાલ મુબારક” કહે છે, મંદિરોમાં અન્નકૂટના દર્શન થાય છે અને નવા કપડાં પહેરવાની પરંપરા છે. લાભ પાંચમે ઘણા વેપારીઓ દિવાળીની રજા પછી પોતાની દુકાન કે ઓફિસ ફરી ખોલે છે અને નાનું પૂજન કરે છે.
સામાન્ય પ્રશ્નો (FAQ)
Diwali 2026 ક્યારે છે? Diwali 2026 રવિવાર, 8 નવેમ્બરના રોજ છે. લક્ષ્મી પૂજા તે દિવસની સાંજે પ્રદોષ કાળમાં કરવામાં આવે છે.
Diwali 2026 પર અમદાવાદમાં લક્ષ્મી પૂજાનો મુહૂર્ત કયો છે? અમદાવાદમાં 8 નવેમ્બર 2026ના રોજ લક્ષ્મી પૂજાનો શુભ મુહૂર્ત સાંજે 6:22 થી રાત્રે 8:20 સુધી, એટલે 1 કલાક 58 મિનિટનો છે.
Diwali 2026 8 નવેમ્બરે છે કે 9 નવેમ્બરે? 8 નવેમ્બરે. અમાસ તિથિ 8 નવેમ્બરે સવારે 11:27 થી 9 નવેમ્બરે બપોરે 12:31 સુધી છે, અને પ્રદોષ કાળમાં અમાસ ફક્ત 8 નવેમ્બરે હાજર હોય છે.
અમાસ તિથિ ક્યારે શરૂ થાય અને ક્યારે પૂરી થાય? અમાસ તિથિ 8 નવેમ્બર 2026ના રોજ સવારે 11:27 વાગ્યે શરૂ થાય છે અને 9 નવેમ્બર 2026ના રોજ બપોરે 12:31 વાગ્યે પૂરી થાય છે.
ગુજરાતી નવું વર્ષ 2026 ક્યારે છે? મોટા ભાગના પંચાંગ મુજબ બેસતું વર્ષ મંગળવાર, 10 નવેમ્બર 2026ના રોજ છે અને તે દિવસે વિક્રમ સંવત 2083 શરૂ થાય છે. કેટલાક કેલેન્ડર 9 નવેમ્બર પણ બતાવે છે.
ધનતેરસ 2026 ક્યારે છે? ધનતેરસ શુક્રવાર, 6 નવેમ્બર 2026ના રોજ છે. વાઘ બારસ 5 નવેમ્બરે અને કાળી ચૌદસ 7 નવેમ્બરે છે.
ભાઈ બીજ અને લાભ પાંચમ ક્યારે છે? ભાઈ બીજ બુધવાર, 11 નવેમ્બર 2026ના રોજ અને લાભ પાંચમ શનિવાર, 14 નવેમ્બર 2026ના રોજ છે.
ચોપડા પૂજન ક્યારે કરવું? ચોપડા પૂજન દિવાળીની સાંજે, 8 નવેમ્બરે, કરવામાં આવે છે. ઘણા વેપારીઓ શુભ, અમૃત કે લાભ ચોઘડિયું પસંદ કરે છે. ચોક્કસ સમય માટે તમારા શહેરનું પંચાંગ જુઓ.
Diwali 2027 ક્યારે છે? Diwali 2027 શુક્રવાર, 29 ઓક્ટોબરના રોજ છે.
શું લક્ષ્મી પૂજા સવારે થઈ શકે? પરંપરા મુજબ લક્ષ્મી પૂજા સાંજે પ્રદોષ કાળમાં થાય છે. આ વર્ષે અમાસ 8 નવેમ્બરે સવારે 11:27 પછી જ શરૂ થાય છે.