મે 2026નો મહિનો ગુજરાતી પંચાંગની દૃષ્ટિએ ખૂબ જ વિશેષ છે. આ મહિનાની શરૂઆત બુદ્ધ પૂર્ણિમા અને વૈશાખ પૂર્ણિમાથી થાય છે, અને મહિનો પૂરો થાય એ પહેલાં દુર્લભ ગણાતો અધિક માસ પણ શરૂ થઈ જાય છે. Gujarati Calendar May 2026 પ્રમાણે આ મહિનામાં નારદ જયંતી, શનિ જયંતી, વટ સાવિત્રી વ્રત અને પદ્મિની એકાદશી જેવા મહત્વના તહેવારો અને વ્રત આવે છે. આ લેખમાં પંચાંગ સાથે ચકાસેલી તારીખો સાથે મે 2026ના તમામ મુખ્ય તહેવારો, વ્રત અને શુભ મુહૂર્તની યાદી આપવામાં આવી છે, જેથી તમે તમારી પૂજા અને પારિવારિક કાર્યોનું આયોજન સરળતાથી કરી શકો. સાથે સાથે, અધિક માસ શું છે અને તે તમારા લગ્ન કે ગૃહપ્રવેશના આયોજનને કઈ રીતે અસર કરે છે, એ પણ વિગતવાર સમજાવવામાં આવ્યું છે.
ગુજરાતી પંચાંગ પર કેમ ભરોસો કરી શકાય?
કોઈ પણ સારું પંચાંગ ફક્ત તારીખો અને તહેવારોના નામની યાદી નથી હોતું. દરેક તારીખ પાછળ પાંચ મુખ્ય ઘટકોની ગણતરી હોય છે — તિથિ, વાર, નક્ષત્ર, યોગ અને કરણ. આ પાંચેય મળીને નક્કી કરે છે કે કોઈ ચોક્કસ દિવસ પૂજા, વ્રત, લગ્ન કે ગૃહપ્રવેશ માટે શુભ છે કે નહીં. તિથિની ગણતરી સૂર્યોદયના સમય પર આધારિત હોવાથી, એક જ તિથિ જુદાં જુદાં શહેરોમાં એક દિવસ આગળ-પાછળ પણ હોઈ શકે છે. એટલે કોઈ પણ મહત્વનું કાર્ય કરતાં પહેલાં તમારા શહેરના રાહુ કાળ અને ચોઘડિયા અલગથી ચકાસી લેવા હિતાવહ છે. વર્ષો જૂની પરંપરા ધરાવતા અને દર વર્ષે નિયમિત પ્રકાશિત થતા પંચાંગ પર આધાર રાખવો, અને શંકા હોય ત્યારે સ્થાનિક પંડિત સાથે તારીખ ચકાસી લેવી, એ હંમેશા સૌથી સલામત રસ્તો છે.
Gujarati Calendar May 2026: તહેવારો અને વ્રતની યાદી એક નજરમાં
| તારીખ | વાર | તહેવાર / વ્રત |
|---|---|---|
| 1 મે | શુક્રવાર | બુદ્ધ પૂર્ણિમા, વૈશાખ પૂર્ણિમા |
| 2 મે | શનિવાર | નારદ જયંતી |
| 5 મે | મંગળવાર | એકદંત સંકષ્ટ ચતુર્થી |
| 9 મે | શનિવાર | કાલાષ્ટમી |
| 13 મે | બુધવાર | અપરા એકાદશી |
| 16 મે | શનિવાર | શનિ જયંતી, વટ સાવિત્રી વ્રત, વૈશાખ અમાસ |
| 17 મે | રવિવાર | અધિક માસ પ્રારંભ |
| 20 મે | બુધવાર | અધિક વિનાયકી ચતુર્થી |
| 27 મે | બુધવાર | પદ્મિની એકાદશી |
| 31 મે | રવિવાર | અધિક પૂર્ણિમા |
Gujarati Calendar May 2026 ડાઉનલોડ કરો
જો તમે આ માહિતી તમારા ફોનમાં સાચવવા માંગતા હો અથવા પૂજા ઘરમાં પ્રિન્ટ કરીને રાખવા માંગતા હો, તો Gujarati Calendar May 2026નું PDF વર્ઝન આ પેજ પર આપેલી લિંક પરથી સંપૂર્ણપણે મફતમાં ડાઉનલોડ કરી શકાય છે, જેના માટે કોઈ લોગિન કે સાઇન-અપની જરૂર નથી. આ PDFમાં આ લેખમાં આપેલી તમામ તારીખો સરળ અને પ્રિન્ટ કરવા યોગ્ય ફોર્મેટમાં આપવામાં આવી છે, જેથી ઇન્ટરનેટ કનેક્શન વગર પણ તમે કોઈ પણ સમયે જરૂરી તારીખ ચકાસી શકો. ઘણા પરિવારો આ PDFને પ્રિન્ટ કરાવીને પોતાના પૂજા ઘર કે રસોડામાં લગાવે છે, જેથી રોજિંદા તિથિ અને વારની જાણકારી હાથવગી રહે.
ગુજરાતી પંચાંગ કઈ પદ્ધતિ પ્રમાણે ચાલે છે?
ગુજરાતી પંચાંગની એક ખાસિયત એ છે કે તે અમાંત પદ્ધતિ પ્રમાણે ચાલે છે, એટલે કે મહિનો એક અમાસથી શરૂ થઈને પછીની અમાસ સુધી ગણાય છે. આ પદ્ધતિ ઉત્તર ભારતના ઘણા રાજ્યોમાં વપરાતી પૂર્ણિમાંત પદ્ધતિથી અલગ છે, જ્યાં મહિનો પૂર્ણિમાથી શરૂ થઈને પછીની પૂર્ણિમા સુધી ગણાય છે. આ જ કારણથી ગુજરાતી નવું વર્ષ કારતક સુદ એકમના દિવસે, એટલે કે દિવાળી પછીના દિવસે ઉજવાય છે, જ્યારે ઉત્તર ભારતના ઘણા ભાગોમાં નવું વર્ષ ચૈત્ર મહિનાથી શરૂ થાય છે. જ્યારે તમે અલગ અલગ પ્રાદેશિક પંચાંગની તારીખો સરખાવો, ત્યારે આ તફાવત ધ્યાનમાં રાખવો જરૂરી છે, નહીં તો એક-બે દિવસનો ફરક ગૂંચવણ ઊભી કરી શકે છે.
મે 2026ના મુખ્ય તહેવારો
1 મે 2026 (શુક્રવાર) — બુદ્ધ પૂર્ણિમા અને વૈશાખ પૂર્ણિમા: મહિનાની શરૂઆત જ પૂર્ણિમાથી થાય છે. આ દિવસે ભગવાન બુદ્ધનો જન્મ થયો હતો, અને હિન્દુ પરંપરામાં તેમને ભગવાન વિષ્ણુના અવતાર તરીકે પૂજવામાં આવે છે. ઘણા પરિવારો આ દિવસે સત્યનારાયણની કથા કરે છે અને પવિત્ર નદીમાં સ્નાનનું વિશેષ મહત્વ માનવામાં આવે છે.
2 મે 2026 (શનિવાર) — નારદ જયંતી: દેવર્ષિ નારદનો જન્મદિવસ, જેમને ભક્તિ અને સંદેશવાહકના દેવતા માનવામાં આવે છે. કથાકારો, કીર્તનકારો અને પત્રકારત્વ સાથે જોડાયેલા લોકો માટે આ દિવસ ખાસ મહત્વ ધરાવે છે.
5 મે 2026 (મંગળવાર) — એકદંત સંકષ્ટ ચતુર્થી: દર મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્થી ભગવાન ગણેશને સમર્પિત હોય છે. મંગળવારે આવતી હોવાથી આ સંકષ્ટ ચતુર્થી થોડી વધુ ફળદાયી ગણાય છે, અને ઘણા ભક્તો સાંજે ચંદ્રદર્શન કરીને જ ઉપવાસ છોડે છે.
9 મે 2026 (શનિવાર) — કાલાષ્ટમી: ભગવાન કાળ ભૈરવને સમર્પિત આ દિવસ કૃષ્ણ પક્ષની અષ્ટમીએ આવે છે. શનિવારના દિવસે આવવાથી ઘણા ભક્તો આ દિવસને શનિદેવ સાથે પણ સાંકળે છે અને તેલથી અભિષેક કરે છે.
16 મે 2026 (શનિવાર) — શનિ જયંતી, વટ સાવિત્રી વ્રત અને વૈશાખ અમાસ: આ ત્રણેય એક જ દિવસે આવવા એ દુર્લભ સંયોગ ગણાય છે. શનિ જયંતી પર શનિદેવની પૂજા અને તેલનો અભિષેક કરવામાં આવે છે, જ્યારે વટ સાવિત્રી વ્રતમાં પરિણીત સ્ત્રીઓ પોતાના પતિના દીર્ઘાયુષ્ય માટે વડના વૃક્ષની પૂજા કરીને તેની આસપાસ પ્રદક્ષિણા કરે છે. અમાસના દિવસે પિતૃઓનું તર્પણ કરવું શુભ મનાય છે.
17 મે 2026 (રવિવાર) — અધિક માસનો પ્રારંભ: આ તારીખથી મહિનાનું સૌથી મહત્વનું અને દુર્લભ પ્રકરણ શરૂ થાય છે, જેની વિગતવાર ચર્ચા આગળ કરવામાં આવી છે.
એકાદશી અને વ્રતના મુખ્ય દિવસો
- 13 મે 2026 (બુધવાર) — અપરા એકાદશી: આ જ્યેષ્ઠ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષમાં આવતી સામાન્ય માસિક એકાદશી છે. આ દિવસે અનાજ ટાળીને ફળાહાર કરવાની પરંપરા છે.
- 27 મે 2026 (બુધવાર) — પદ્મિની એકાદશી: આ વર્ષની સૌથી ખાસ એકાદશીઓમાંની એક છે, કારણ કે તે અધિક માસ દરમિયાન આવે છે. શાસ્ત્રો અનુસાર અધિક માસમાં કરેલા વ્રત અને દાનનું ફળ સામાન્ય મહિના કરતાં અનેકગણું વધારે મળે છે, એટલે પદ્મિની એકાદશીના વ્રતનું મહત્વ ખૂબ વધારે માનવામાં આવે છે. આ એકાદશી લગભગ દર ત્રણ વર્ષે એક જ વાર આવે છે, કારણ કે અધિક માસ પોતે જ ત્રણ વર્ષમાં એક વાર આવે છે.
જેમને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત તકલીફ હોય, જે ગર્ભવતી હોય કે વૃદ્ધ હોય, તેમણે કડક ઉપવાસને બદલે ફળાહાર જેવો હળવો વિકલ્પ પસંદ કરવો જોઈએ. કોઈ પણ વ્રત કરતાં પહેલાં ડોક્ટરની સલાહ સૌથી વધુ મહત્વની ગણવી જોઈએ. વ્રત તોડવાનો સાચો સમય પણ એટલો જ મહત્વનો છે — એકાદશીનું વ્રત સામાન્ય રીતે બારસના દિવસે સૂર્યોદય પછીના પારણ સમયમાં જ છોડવું જોઈએ, ઉતાવળે વહેલું છોડવાથી વ્રતનું પૂરું ફળ મળતું નથી એવી માન્યતા છે.
અધિક માસ 2026: આ મહિનો કેમ આટલો ખાસ છે?
હિન્દુ પંચાંગ ચંદ્રની ગતિ પર આધારિત છે, પણ તહેવારો ઋતુઓ સાથે તાલમેલ જાળવી રાખે એ માટે સૂર્ય સાથે પણ સંકળાયેલા હોવા જરૂરી છે. ચંદ્ર વર્ષ અને સૂર્ય વર્ષ વચ્ચે દર વર્ષે લગભગ અગિયાર દિવસનો તફાવત પડે છે, અને આ તફાવતને સરભર કરવા માટે લગભગ દર ત્રણ વર્ષે એક વધારાનો ચંદ્ર મહિનો ઉમેરવામાં આવે છે, જેને અધિક માસ અથવા પુરુષોત્તમ માસ કહેવામાં આવે છે.
2026માં આ અધિક માસ જ્યેષ્ઠ મહિનારૂપે આવે છે, જે 17 મેથી શરૂ થઈને 15 જૂન સુધી ચાલશે. શાસ્ત્રો પ્રમાણે ભગવાન વિષ્ણુએ પોતે આ “અણગમતા” મહિનાને પોતાનું નામ આપ્યું અને વરદાન આપ્યું કે આ મહિનામાં કરેલું દાન, જપ અને વ્રત સામાન્ય મહિના કરતાં અનેકગણું વધારે ફળદાયી બનશે. એટલે જ ઘણા પરિવારો આ સમય દરમિયાન ભગવદ ગીતાનું પઠન, મંદિરની મુલાકાત અને દાનધર્મ પર વિશેષ ધ્યાન આપે છે.
પરંપરા મુજબ, અધિક માસ દરમિયાન લગ્ન, ગૃહપ્રવેશ કે નવો વ્યવસાય શરૂ કરવા જેવા શુભ પ્રસંગો ટાળવામાં આવે છે, ભલે આ મહિનામાં પૂજા અને વ્રતનું મહત્વ સૌથી વધારે માનવામાં આવતું હોય. જો તમારે કોઈ મહત્વનું કાર્ય કરવું હોય, તો 15 જૂન પછી એટલે કે અધિક માસ પૂરો થયા બાદ જ મુહૂર્ત જોવડાવવું વધુ યોગ્ય ગણાય છે.
ગુજરાતના ઘણા શહેરોમાં અધિક માસ દરમિયાન વિશેષ કથાઓ અને ભાગવત સપ્તાહનું આયોજન થાય છે, અને વેપારી પરિવારો આ સમયગાળામાં અન્નદાન, વસ્ત્રદાન અને ગૌશાળાઓમાં દાન કરવાનું વિશેષ મહત્વ આપે છે. કેટલાક પરિવારો આખા મહિના દરમિયાન રોજ તુલસી પૂજા અથવા વિષ્ણુ સહસ્રનામનો પાઠ કરવાનો સંકલ્પ પણ લે છે.
એ યાદ રાખવું જરૂરી છે કે અધિક માસ 15 જૂન પછી પણ પૂરો નથી થતો — ત્યાર બાદ સામાન્ય જ્યેષ્ઠ મહિનો શરૂ થાય છે, જેમાં નિર્જળા એકાદશી જેવું વર્ષનું સૌથી કઠિન વ્રત આવે છે. એટલે જૂન મહિનાનું Gujarati Calendar પણ આ જ પંચાંગની સાતત્યતામાં જોવું જોઈએ.
પંચાંગનો રોજિંદા જીવનમાં કેવી રીતે ઉપયોગ કરવો?
પંચાંગમાં તહેવારના નામ ઉપરાંત બે એવી બાબતો હોય છે જે એટલી જ મહત્વની ગણાય છે, અને ફક્ત મોટા પ્રસંગો માટે જ નહીં, રોજિંદા નાના નિર્ણયો માટે પણ ઉપયોગી થાય છે — જેમ કે નવી દુકાન ખોલવી, વાહન ખરીદવું, મુસાફરીએ નીકળવું કે કોઈ કરાર પર સહી કરવી:
- રાહુ કાળ — દિવસનો એક એવો ગાળો, જે લગભગ દોઢ કલાકનો હોય છે અને દરરોજ અલગ સમયે આવે છે. નવું કામ શરૂ કરવા માટે કે મુસાફરી માટે આ સમય સામાન્ય રીતે ટાળવામાં આવે છે.
- ચોઘડિયા — દિવસને શુભ અને અશુભ ગાળાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે. અમૃત, શુભ, લાભ અને ચલ ચોઘડિયા સામાન્ય રીતે સારા ગણાય છે, જ્યારે કાળ, રોગ અને ઉદ્વેગ ચોઘડિયા ટાળવા જોઈએ.
જો તમે Gujarati Calendar May 2026નું પ્રિન્ટેડ કે ડાઉનલોડ કરેલું વર્ઝન વાપરી રહ્યા હો, તો દરેક તારીખની બાજુમાં આપેલા આ બંને કોલમ ચકાસવાનું ભૂલશો નહીં. તહેવારનું નામ તમને જણાવે છે કે શું કરવાનું છે, જ્યારે રાહુ કાળ અને ચોઘડિયા જણાવે છે કે એ કામ કયા સમયે કરવું સૌથી સલામત છે.
વારંવાર પૂછાતા સવાલો (FAQ)
મે 2026માં અધિક માસ ક્યારે શરૂ થાય છે? અધિક માસ 17 મે 2026થી શરૂ થાય છે અને 15 જૂન 2026 સુધી ચાલે છે.
પદ્મિની એકાદશી શું છે અને તે ક્યારે આવે છે? પદ્મિની એકાદશી અધિક માસ દરમિયાન આવતી ખાસ એકાદશી છે, જે 2026માં 27 મેના રોજ (બુધવાર) આવે છે. આ એકાદશી લગભગ ત્રણ વર્ષે એક જ વાર આવે છે.
મે 2026માં કેટલી એકાદશી આવે છે? મે 2026માં બે એકાદશી આવે છે — 13 મેના રોજ અપરા એકાદશી અને 27 મેના રોજ પદ્મિની એકાદશી.
બુદ્ધ પૂર્ણિમા 2026માં ક્યારે છે? બુદ્ધ પૂર્ણિમા 1 મે 2026, શુક્રવારના રોજ છે, જે વૈશાખ પૂર્ણિમા સાથે એક જ દિવસે આવે છે.
Gujarati Calendar May 2026નું PDF મફતમાં ડાઉનલોડ કરી શકાય? હા, આ પેજ પર આપેલી લિંક પરથી PDF સંપૂર્ણપણે મફતમાં ડાઉનલોડ કરી શકાય છે, જેના માટે કોઈ લોગિનની જરૂર નથી.
અધિક માસમાં લગ્ન કરી શકાય કે નહીં? પરંપરા મુજબ, અધિક માસ દરમિયાન લગ્ન, ગૃહપ્રવેશ જેવા શુભ પ્રસંગો ટાળવામાં આવે છે. આ સમય પૂજા, દાન અને આધ્યાત્મિક કાર્યો માટે વધુ યોગ્ય માનવામાં આવે છે, જ્યારે નવા શુભ પ્રસંગો માટે 15 જૂન પછીની તારીખો જોવડાવવી હિતાવહ છે.
અધિક માસ દર વર્ષે કેમ નથી આવતો? ચંદ્ર વર્ષ (લગભગ 354 દિવસ) અને સૂર્ય વર્ષ (365 દિવસ) વચ્ચે દર વર્ષે લગભગ અગિયાર દિવસનો તફાવત રહે છે. આ તફાવત જ્યારે લગભગ એક મહિના જેટલો થઈ જાય, ત્યારે પંચાંગમાં એક વધારાનો મહિનો ઉમેરવામાં આવે છે, જે લગભગ દર ત્રણ વર્ષે એક વાર બને છે.
અલગ અલગ વેબસાઇટ પર તારીખોમાં ફરક કેમ જોવા મળે છે? તિથિની શરૂઆત અને સમાપ્તિ તમારા શહેરના સૂર્યોદયના સમય પર આધારિત હોય છે, એટલે એક જ તિથિ જુદાં જુદાં શહેરોમાં એક દિવસ આગળ-પાછળ હોઈ શકે છે. વળી, જુદાં જુદાં પંચાંગ પ્રકાશકો ક્યારેક થોડી અલગ અયનાંશ પદ્ધતિ વાપરે છે. લગ્ન જેવા મહત્વના મુહૂર્ત માટે હંમેશા સ્થાનિક પંડિત કે જ્યોતિષીની સલાહ લેવી.
નિષ્કર્ષ
Gujarati Calendar May 2026 એક એવો મહિનો દર્શાવે છે જે બુદ્ધ પૂર્ણિમાથી શરૂ થઈને અધિક માસ જેવા દુર્લભ અને પવિત્ર ગાળા સુધી પહોંચે છે. નારદ જયંતી, શનિ જયંતી, વટ સાવિત્રી વ્રત અને પદ્મિની એકાદશી જેવા તહેવારો આ મહિનાને ધાર્મિક દૃષ્ટિએ ખૂબ સમૃદ્ધ બનાવે છે. ભલે તમે દિવાલ પર લગાવેલું પ્રિન્ટેડ કેલેન્ડર વાપરતા હો કે ફોનમાં સાચવેલી PDF ફાઇલ, આ યાદી તમારા દરેક પૂજા, વ્રત અને પારિવારિક કાર્યોના આયોજનમાં મદદરૂપ થશે. અધિક માસ જેવો દુર્લભ સમય ફરી ત્રણ વર્ષ પછી જ આવશે, એટલે આ મહિનાનું પૂજા-પાઠ અને દાનધર્મ માટે પૂરેપૂરું આયોજન કરવું ચોક્કસ ફળદાયી નીવડશે.