Upcoming Gujarati Festivals 2026: નવરાત્રિ (11 થી 19 ઑક્ટોબર) અને દશેરા (20 ઑક્ટોબર) પૂરા થઈ ગયા છે. હવે ગુજરાતમાં વર્ષનો સૌથી લાંબો અને સૌથી રોનકદાર તહેવારોનો તબક્કો શરૂ થાય છે. શરદ પૂનમથી શરૂ કરીને દિવાળીના દિવસો, નવું વર્ષ, લાભ પાંચમ, દેવ ઉઠી અગિયારસ અને કાર્તિક પૂનમ સુધી લગભગ દર થોડા દિવસે કોઈ ને કોઈ પર્વ આવે છે.
ગુજરાતમાં વિક્રમ સંવતનું કૅલેન્ડર ચાલે છે અને મહિનાઓ અમાસથી અમાસ સુધી ગણાય છે (અમાંત પદ્ધતિ). આ કારણે દિવાળી આસો મહિનાની વદ અમાસે આવે છે અને બીજા જ દિવસે, એટલે કારતક સુદ એકમે, નવું વર્ષ શરૂ થાય છે. ઉત્તર ભારતના ઘણા પંચાંગમાં મહિના પૂનમથી ગણાય છે, એટલે ત્યાં એ જ દિવસોને જુદા મહિનાના નામે ઓળખવામાં આવે છે. ગુજરાતના તહેવારોની તિથિ સમજવા માટે આ તફાવત જાણવો ઉપયોગી છે.
ઑક્ટોબરથી ડિસેમ્બર 2026: તહેવારોની તારીખ યાદી
| તારીખ | વાર | તહેવાર | ગુજરાતી તિથિ / ટૂંક નોંધ |
|---|---|---|---|
| 25 ઑક્ટોબર | રવિવાર | શરદ પૂનમ | આસો સુદ પૂનમ, રાસ-ગરબા અને દૂધ-પૌંઆ |
| 31 ઑક્ટોબર | શનિવાર | સરદાર પટેલ જયંતી, રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ | ગુજરાતમાં જાહેર રજા |
| 1 નવેમ્બર | રવિવાર | રણ ઉત્સવ શરૂ | ધોરડો, કચ્છ. 7 માર્ચ 2027 સુધી |
| 5 નવેમ્બર | ગુરુવાર | વાઘ બારસ | આસો વદ બારસ, ગાય-વાછરડાનું પૂજન |
| 6 નવેમ્બર | શુક્રવાર | ધનતેરસ | આસો વદ તેરસ, લક્ષ્મી-કુબેર-ધન્વંતરિ પૂજન |
| 7 નવેમ્બર | શનિવાર | કાળી ચૌદસ | આસો વદ ચૌદસ (રાત્રિ પૂજા) |
| 8 નવેમ્બર | રવિવાર | રૂપ ચૌદસ અને દિવાળી | સવારે અભ્યંગ સ્નાન, સાંજે લક્ષ્મી પૂજન અને ચોપડા પૂજન |
| 10 નવેમ્બર | મંગળવાર | બેસતું વર્ષ (વિક્રમ સંવત 2083), ગોવર્ધન પૂજા, અન્નકૂટ | કારતક સુદ એકમ, ગુજરાતમાં જાહેર રજા |
| 11 નવેમ્બર | બુધવાર | ભાઈ બીજ | કારતક સુદ બીજ, ગુજરાતમાં જાહેર રજા |
| 14 નવેમ્બર | શનિવાર | લાભ પાંચમ | કારતક સુદ પાંચમ, વેપારીઓનું મુહૂર્ત |
| 16 નવેમ્બર | સોમવાર | જલારામ જયંતી | કારતક સુદ સાતમ, વીરપુર |
| 20 અથવા 21 નવેમ્બર | શુક્ર/શનિવાર | દેવ ઉઠી અગિયારસ, તુલસી વિવાહ શરૂ | કારતક સુદ અગિયારસ (પંચાંગ મુજબ તપાસો) |
| 24 નવેમ્બર | મંગળવાર | કાર્તિક પૂનમ, દેવ દિવાળી, વૌઠાનો મેળો | કારતક સુદ પૂનમ |
| 8 ડિસેમ્બર | મંગળવાર | કારતક અમાસ | ગુજરાતી કારતક મહિનાનો અંતિમ દિવસ |
| 9 ડિસેમ્બર | બુધવાર | માગશર મહિનાની શરૂઆત | ગુજરાતી પંચાંગ મુજબ |
| 16 ડિસેમ્બર | બુધવાર | ધનુ સંક્રાંતિ, ધનુર્માસ (ખરમાસ) શરૂ | લગ્ન જેવા શુભ કાર્યો સામાન્ય રીતે અટકે છે |
| 20 ડિસેમ્બર | રવિવાર | મોક્ષદા એકાદશી, ગીતા જયંતી | માગશર સુદ અગિયારસ |
| 23-24 ડિસેમ્બર | બુધ/ગુરુવાર | દત્ત જયંતી, માગશર પૂનમ | કેટલાક પંચાંગમાં 24 ડિસેમ્બર |
| 25 ડિસેમ્બર | શુક્રવાર | નાતાલ | ગુજરાતમાં જાહેર રજા |
ઑક્ટોબરના બાકી દિવસો
શરદ પૂનમ: 25 ઑક્ટોબર, રવિવાર
શરદ પૂનમ આસો મહિનાની સુદ પૂનમ છે. ગુજરાતમાં આ રાતે રાસ-ગરબાનું આયોજન થાય છે અને ચાંદનીમાં દૂધ-પૌંઆ ખાવાની પરંપરા છે. માન્યતા એવી છે કે આ રાત્રે ચંદ્ર પોતાની સોળે કળાએ ખીલે છે. પૂનમ તિથિ મધ્યરાત્રિ (નિશીથ કાળ) દરમિયાન હોવી જોઈએ, એવો નિયમ પૂજા માટે ગણાય છે.
સરદાર પટેલ જયંતી અને રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ: 31 ઑક્ટોબર, શનિવાર
આ ધાર્મિક તહેવાર નથી, પણ ગુજરાત માટે ખાસ દિવસ છે. સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની જન્મજયંતી 31 ઑક્ટોબરે આવે છે, જે રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ તરીકે ઉજવાય છે. કેવડિયા (એકતા નગર) ખાતેનું સ્ટેચ્યુ ઑફ યુનિટી આ ઉજવણીનું મુખ્ય કેન્દ્ર ગણાય છે. ગુજરાત સરકારની રજાની યાદીમાં આ દિવસ સામેલ છે. કાર્યક્રમની વિગતો માટે સત્તાવાર જાહેરાત જોવી.
નવેમ્બર 2026: દિવાળી અને નવા વર્ષનો મહિનો
રણ ઉત્સવ: 1 નવેમ્બર 2026થી 7 માર્ચ 2027
કચ્છના સફેદ રણમાં ધોરડો ખાતે યોજાતો રણ ઉત્સવ 2026-27ની સીઝન માટે 1 નવેમ્બરથી શરૂ થઈ રહ્યો છે. ભુજ આ વિસ્તારનું મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર ગણાય છે. રહેવા માટે સ્વિસ કૉટેજથી લઈને પ્રીમિયમ ટેન્ટ સુધીના વિકલ્પો હોય છે. દિવાળી સપ્તાહ, નાતાલ અને નવા વર્ષની આસપાસ ભીડ વધુ રહે છે, એટલે બુકિંગ અગાઉથી કરાવવું સારું. ધોરડોમાં પ્રવેશ માટે જરૂરી પરમિટ અને નવીનતમ નિયમો પ્રવાસ પહેલાં ચકાસી લેવા.
પૂનમની રાતો (રણ સૌથી ચમકે છે):
| મહિનો | પૂનમની રાતો | અમાસની નજીકની રાત (તારા જોવા માટે) |
|---|---|---|
| નવેમ્બર 2026 | 23 થી 25 | 9 નવેમ્બર |
| ડિસેમ્બર 2026 | 22 થી 24 | 8 ડિસેમ્બર |
વાઘ બારસ: 5 નવેમ્બર, ગુરુવાર
વાઘ બારસ (વસુ બારસ કે ગોવત્સ દ્વાદશી) આસો વદ બારસે આવે છે. આ દિવસે સાંજે માતાઓ ગાય અને વાછરડાનું પૂજન કરી સંતાનોની સુખાકારી માટે પ્રાર્થના કરે છે. ઘણા ગુજરાતી પરિવારો અને વેપારીઓ આ દિવસથી દિવાળીના દિવસોની શરૂઆત ગણે છે. બારસ તિથિ 5 નવેમ્બરે સવારે લગભગ 10:36થી શરૂ થઈને 6 નવેમ્બરે સવારે લગભગ 10:31 સુધી રહે છે, અને પૂજા 5 નવેમ્બરની સાંજે થાય છે. કેટલાક કૅલેન્ડરમાં 6 નવેમ્બર પણ દર્શાવેલ હોય, તો તમારા સ્થાનિક પંચાંગ સાથે મેળવી લેવું.
ધનતેરસ: 6 નવેમ્બર, શુક્રવાર
ધનતેરસ આસો વદ તેરસે આવે છે. માન્યતા મુજબ આ દિવસે દેવી લક્ષ્મી, કુબેર અને આયુર્વેદના દેવતા ભગવાન ધન્વંતરિની પૂજા થાય છે. ઘણા પરિવારો સોનું, ચાંદી, વાસણ કે ઘર માટે નવી વસ્તુઓ ખરીદે છે. તેરસ તિથિ 6 નવેમ્બરે સવારે લગભગ 10:33થી શરૂ થઈને 7 નવેમ્બરે સવારે લગભગ 10:51 સુધી રહે છે. સાંજની પૂજા 6 નવેમ્બરે થાય છે. ગુજરાત સરકારની રજાની યાદીમાં ધનતેરસ વૈકલ્પિક રજા તરીકે 7 નવેમ્બરે દર્શાવાયેલ છે, એટલે સરકારી સૂચના અને પંચાંગ બંને જોઈ લેવા.
ખરીદીની એક વ્યવહારુ સલાહ: સોનાના દાગીના ખરીદતી વખતે BIS હોલમાર્કનું ચિહ્ન અને પાકું બિલ ચોક્કસ લેવું.
કાળી ચૌદસ અને રૂપ ચૌદસ: 7 અને 8 નવેમ્બર
ચૌદસ તિથિ 7 નવેમ્બરે સવારે લગભગ 10:47થી શરૂ થઈને 8 નવેમ્બરે સવારે લગભગ 11:27 સુધી ચાલે છે. એટલે કાળી ચૌદસની રાત્રિ-પૂજા 7 નવેમ્બરે (શનિવાર) અને રૂપ ચૌદસ (નરક ચતુર્દશી) નું સૂર્યોદય પહેલાંનું અભ્યંગ સ્નાન 8 નવેમ્બરે સવારે આવે છે. નવી દિલ્હી માટે અભ્યંગ સ્નાનનો સમય સવારે 5:41 થી 6:38 દર્શાવાયો છે. ગુજરાતના શહેરોમાં સૂર્યોદય થોડો મોડો હોવાથી તમારા શહેરનો સમય જોવો.
દિવાળી: 8 નવેમ્બર, રવિવાર
દિવાળી આસો વદ અમાસે આવે છે. અમાસ તિથિ 8 નવેમ્બરે સવારે લગભગ 11:30થી શરૂ થઈને 9 નવેમ્બરે બપોરે લગભગ 12:33 સુધી ચાલે છે. લક્ષ્મી પૂજન સાંજે પ્રદોષ કાળમાં, એટલે સૂર્યાસ્ત પછીના બે-અઢી કલાકમાં, કરવાની પરંપરા છે.
ગુજરાતી પરિવારોમાં દિવાળીની સાંજનાં મુખ્ય વિધિ આ છે:
- લક્ષ્મી-ગણેશ અને કુબેરનું પૂજન
- વેપારીઓ દ્વારા ચોપડા પૂજન, એટલે નવા હિસાબી ચોપડામાં સ્વસ્તિક અને “શુભ-લાભ” લખીને પૂજન
- ઘરના આંગણે રંગોળી, દીવા અને તોરણ
દિવાળી 2026 રવિવારે હોવાથી ગુજરાત સરકારની જાહેર રજાની યાદીમાં અલગથી દર્શાવાઈ નથી.
બેસતું વર્ષ (ગુજરાતી નવું વર્ષ): 10 નવેમ્બર, મંગળવાર
કારતક સુદ એકમે વિક્રમ સંવત 2083નો પ્રથમ દિવસ શરૂ થાય છે. એકમ તિથિ 10 નવેમ્બરે બપોરે લગભગ 2:00 સુધી રહે છે. આ દિવસે લોકો સવારે મંદિર દર્શન કરે છે, વડીલોને પ્રણામ કરે છે અને સગાં-સંબંધી-મિત્રોને “નૂતન વર્ષાભિનંદન” અને “સાલ મુબારક” કહીને શુભેચ્છા આપે છે. મંદિરોમાં ગોવર્ધન પૂજા અને અન્નકૂટનાં દર્શન થાય છે. ગુજરાતમાં આ દિવસે જાહેર રજા હોય છે.
અમેરિકા જેવા દેશોમાં સમયના તફાવતને કારણે અન્નકૂટ કે ગોવર્ધન પૂજા 9 નવેમ્બરે (એક દિવસ વહેલી) આવી શકે છે. વિદેશમાં રહેતા ગુજરાતીઓએ સ્થાનિક મંદિરની જાહેરાત જોવી.
ભાઈ બીજ: 11 નવેમ્બર, બુધવાર
કારતક સુદ બીજે બહેન ભાઈને તિલક કરી તેના દીર્ઘ આયુષ્ય અને સુખની પ્રાર્થના કરે છે, અને ભાઈ બહેનને ભેટ આપે છે. ગુજરાતમાં આ દિવસે પણ જાહેર રજા હોય છે.
લાભ પાંચમ: 14 નવેમ્બર, શનિવાર
લાભ પાંચમ (કારતક સુદ પાંચમ) ગુજરાતી નવા વર્ષનો વેપારીઓ માટેનો પ્રથમ કામકાજનો દિવસ ગણાય છે. દિવાળીના દિવસોની રજા પછી દુકાનો અને ઑફિસો શુભ મુહૂર્તમાં ફરી ખુલે છે. પાંચમ તિથિ 13 નવેમ્બરે રાત્રે લગભગ 8:42થી શરૂ થઈને 14 નવેમ્બરે રાત્રે લગભગ 11:23 સુધી ચાલે છે. નવી દિલ્હી માટે સવારનું પૂજા મુહૂર્ત 6:43 થી 10:18 દર્શાવાયું છે. તમારા શહેરનું સાચું મુહૂર્ત પંચાંગમાંથી જોવું.
જલારામ જયંતી: 16 નવેમ્બર, સોમવાર
સંત જલારામ બાપાની જન્મજયંતી કારતક સુદ સાતમે ઉજવાય છે. રાજકોટ જિલ્લાના વીરપુર ગામે લાખો ભક્તો દર્શને આવે છે. બાપાએ શરૂ કરેલું સદાવ્રત (નિઃશુલ્ક ભોજન) અહીંની ઓળખ છે, જ્યાં આવનાર દરેકને જાતિ-ધર્મના ભેદ વગર પ્રસાદરૂપે ભોજન મળે છે. એવું વ્યાપક રીતે જણાવાય છે કે મંદિર ત્યાં દાન સ્વીકારતું નથી. સાતમ તિથિ 16 નવેમ્બરે વહેલી સવારે લગભગ 2:00થી શરૂ થઈને 17 નવેમ્બરે સવારે લગભગ 4:19 સુધી રહે છે. જયંતીના દિવસે ભીડ મોટી હોય છે, એટલે મંદિરની સત્તાવાર જાહેરાતથી સમય અને વ્યવસ્થા જાણી લેવી.
દેવ ઉઠી અગિયારસ અને તુલસી વિવાહ: 20 અથવા 21 નવેમ્બર
દેવ ઉઠી અગિયારસ (પ્રબોધિની એકાદશી) ચાતુર્માસના અંતનું પ્રતીક છે. માન્યતા મુજબ ભગવાન વિષ્ણુ ચાર મહિનાની યોગનિદ્રામાંથી જાગે છે. આ દિવસથી લગ્ન જેવા શુભ કાર્યોના મુહૂર્ત ફરી શરૂ થાય છે અને તુલસી વિવાહની શરૂઆત થાય છે, જે કાર્તિક પૂનમ સુધી કરી શકાય છે.
2026માં અગિયારસ તિથિ 20 નવેમ્બરે સવારે લગભગ 7:15થી શરૂ થઈને 21 નવેમ્બરે સવારે લગભગ 6:32 સુધી ચાલે છે. એટલે કે તે કોઈ એક સૂર્યોદયને પૂરેપૂરી સ્પર્શતી નથી. આ કારણે જુદા જુદા પંચાંગ અને પરંપરામાં વ્રત 20 અથવા 21 નવેમ્બરે દર્શાવાય છે. તમારા પરિવારની પરંપરા કે સ્થાનિક મંદિરના પંચાંગ મુજબ દિવસ નક્કી કરવો.
કાર્તિક પૂનમ, દેવ દિવાળી અને વૌઠાનો મેળો: 24 નવેમ્બર, મંગળવાર
કાર્તિક સુદ પૂનમે કારતક મહિનાનું સમાપન થાય છે. આ દિવસે નદી કે ઘરે સ્નાન, દીપદાન અને દેવ દિવાળીની ઉજવણી થાય છે. તુલસી વિવાહની અંતિમ તારીખ પણ આ જ દિવસ ગણાય છે. પૂનમ તિથિ 23 નવેમ્બરે રાત્રે લગભગ 11:42થી શરૂ થઈને 24 નવેમ્બરે સાંજે લગભગ 8:23 સુધી ચાલે છે. આ જ દિવસે ગુરુ નાનક જયંતી પણ છે, જે ગુજરાત સરકારની જાહેર રજાની યાદીમાં છે.
ગુજરાતની બે ખાસ બાબતો:
- વૌઠાનો મેળો: અમદાવાદ જિલ્લામાં ધોળકા પાસે વૌઠા ગામે સપ્તસંગમ સ્થળે કાર્તિક પૂનમે યોજાતો આ મેળો ગધેડાના વેપાર માટે જાણીતો છે. અહીં સિદ્ધનાથ મહાદેવનું મંદિર છે. સરકારી પર્યટન યાદી મુજબ 2024ના મેળામાં પાંચ લાખથી વધુ લોકો આવ્યા હતા. 2026ના મેળાના ચોક્કસ દિવસો સ્થાનિક જાહેરાત મુજબ જોવા.
- પાલિતાણા: જૈન સમુદાય માટે કાર્તિક પૂનમે પાલિતાણાના શત્રુંજય તીર્થની યાત્રાનું વિશેષ મહત્વ છે.
ડિસેમ્બર 2026: માગશરથી ખરમાસ સુધી
- 8 અને 9 ડિસેમ્બર: 8 ડિસેમ્બરે કારતક અમાસ છે અને ગુજરાતી પંચાંગ મુજબ 9 ડિસેમ્બરથી માગશર મહિનો શરૂ થાય છે.
- 16 ડિસેમ્બર: ધનુ સંક્રાંતિથી ધનુર્માસ (ખરમાસ) શરૂ થાય છે. પરંપરા મુજબ આ સમયગાળામાં લગ્ન જેવા શુભ કાર્યો સામાન્ય રીતે અટકે છે. એટલે દેવ ઉઠી અગિયારસ પછી લગ્નનો સમયગાળો 2026માં ટૂંકો છે. લગ્ન કે ગૃહપ્રવેશનું આયોજન હોય તો મુહૂર્ત વહેલું નક્કી કરવું.
- 20 ડિસેમ્બર: મોક્ષદા એકાદશી અને ગીતા જયંતી એક જ દિવસે છે. પારણાં 21 ડિસેમ્બરે થાય છે.
- 23-24 ડિસેમ્બર: દત્ત જયંતી અને માગશર પૂનમ. કેટલાક પંચાંગમાં દત્ત જયંતી 24 ડિસેમ્બરે દર્શાવાય છે.
- 25 ડિસેમ્બર: નાતાલ, ગુજરાતમાં જાહેર રજા.
નવા વર્ષની શરૂઆતમાં ગુજરાતનો સૌથી મોટો પતંગ તહેવાર ઉત્તરાયણ આવે છે, જે સામાન્ય રીતે 14 જાન્યુઆરીએ ઉજવાય છે. 2027ની ચોક્કસ તારીખ ત્યારના પંચાંગ મુજબ જોવી.
ગુજરાત સરકારની જાહેર રજાઓ: ઑક્ટોબરથી ડિસેમ્બર 2026
| તારીખ | વાર | રજા |
|---|---|---|
| 31 ઑક્ટોબર | શનિવાર | સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ જયંતી |
| 10 નવેમ્બર | મંગળવાર | વિક્રમ સંવત નૂતન વર્ષ (બેસતું વર્ષ) |
| 11 નવેમ્બર | બુધવાર | ભાઈ બીજ |
| 24 નવેમ્બર | મંગળવાર | ગુરુ નાનક જયંતી |
| 25 ડિસેમ્બર | શુક્રવાર | નાતાલ |
દિવાળી (8 નવેમ્બર) રવિવારે આવતી હોવાથી અલગ રજા તરીકે દર્શાવી નથી. ધનતેરસ અને દેવ દિવાળી વૈકલ્પિક રજાઓમાં છે. શાળા, બેંક કે ઑફિસની રજા માટે હંમેશાં તમારી સંસ્થાની સૂચના જોવી.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)
પ્રશ્ન 1: ગુજરાતી નવું વર્ષ 2026માં ક્યારે છે? ગુજરાતી નવું વર્ષ (બેસતું વર્ષ, વિક્રમ સંવત 2083) મંગળવાર, 10 નવેમ્બર 2026ના રોજ છે. તે કારતક સુદ એકમે આવે છે અને ગુજરાતમાં જાહેર રજા હોય છે.
પ્રશ્ન 2: દિવાળી 2026 કઈ તારીખે છે? દિવાળી (લક્ષ્મી પૂજન) રવિવાર, 8 નવેમ્બર 2026ના રોજ છે. ધનતેરસ 6 નવેમ્બરે અને ભાઈ બીજ 11 નવેમ્બરે આવે છે.
પ્રશ્ન 3: લાભ પાંચમ 2026 ક્યારે છે? લાભ પાંચમ શનિવાર, 14 નવેમ્બર 2026ના રોજ છે. વેપારીઓ આ દિવસે નવા વર્ષનો પહેલો કામકાજ શુભ મુહૂર્તમાં શરૂ કરે છે.
પ્રશ્ન 4: ગુજરાતમાં દિવાળી કેટલા દિવસની હોય છે? ગુજરાતમાં દિવાળીનો ઉત્સવ ઘણીવાર વાઘ બારસથી શરૂ થઈ લાભ પાંચમ સુધી ચાલે છે. 2026માં આ સમયગાળો 5 નવેમ્બરથી 14 નવેમ્બર સુધીનો છે.
પ્રશ્ન 5: રણ ઉત્સવ 2026-27 ક્યારથી શરૂ થાય છે? રણ ઉત્સવ 1 નવેમ્બર 2026થી શરૂ થઈને 7 માર્ચ 2027 સુધી ધોરડો (કચ્છ) ખાતે ચાલશે. પૂનમની રાતો 23 થી 25 નવેમ્બર અને 22 થી 24 ડિસેમ્બરે આવે છે.
પ્રશ્ન 6: દેવ ઉઠી અગિયારસ 2026માં 20 કે 21 નવેમ્બર? અગિયારસ તિથિ 20 નવેમ્બરે સવારે શરૂ થઈને 21 નવેમ્બરે સવારે પૂરી થાય છે, એટલે જુદા જુદા પંચાંગ બે અલગ દિવસ બતાવે છે. તમારી પરંપરા કે સ્થાનિક મંદિરના પંચાંગ મુજબ નક્કી કરવું.
પ્રશ્ન 7: જલારામ જયંતી 2026ની તારીખ કઈ છે? જલારામ જયંતી સોમવાર, 16 નવેમ્બર 2026ના રોજ કારતક સુદ સાતમે છે. મુખ્ય ઉજવણી વીરપુર (જિ. રાજકોટ) ખાતે થાય છે.
પ્રશ્ન 8: ખરમાસ 2026માં ક્યારથી શરૂ થાય છે? ધનુ સંક્રાંતિ 16 ડિસેમ્બર 2026ના રોજ છે અને ત્યારથી ધનુર્માસ (ખરમાસ) શરૂ થાય છે. સામાન્ય રીતે આ સમય દરમિયાન લગ્ન જેવા શુભ કાર્યો કરાતા નથી.