ઓગસ્ટ 2026 એ ગુજરાતી કેલેન્ડરના સૌથી પવિત્ર મહિનાઓમાંનો એક છે. આ સમગ્ર મહિનો લગભગ શ્રાવણ મહિનામાં આવે છે, જે ભગવાન શિવને સમર્પિત છે. શ્રાવણના ચાર સોમવાર વ્રત, નાગ પંચમી, હરિયાળી ત્રીજ અને સૌથી વધુ રાહ જોવાતું રક્ષાબંધન — આ બધું જ આ મહિનામાં આવે છે. જો તમે Gujarati Calendar August 2026 શોધી રહ્યા છો, તો આ લેખમાં તમને મહિનાના તમામ તહેવારોની તારીખો, દરરોજની તિથિ, નક્ષત્ર અને સૂર્યોદયનો સમય એક જ જગ્યાએ મળી જશે.
ભલે તમે વ્રત રાખવાનું આયોજન કરી રહ્યા હો, કોઈ શુભ કાર્ય માટે તારીખ ચકાસી રહ્યા હો, અથવા ફક્ત એ જાણવા માંગતા હો કે આ મહિને ક્યારે શું આવે છે — આ પાનું તમારા માટે સંપૂર્ણ સંદર્ભ બનવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
ગુજરાતી પંચાંગ પદ્ધતિ સમજવી
ગુજરાતી કેલેન્ડર વિક્રમ સંવત પદ્ધતિ પર આધારિત છે, જે એક ચંદ્ર કેલેન્ડર છે અને નિશ્ચિત સૌર તારીખોને બદલે તિથિ (ચંદ્ર દિવસ) દ્વારા સમય ગણે છે. દરેક તિથિ સૂર્ય અને ચંદ્ર વચ્ચેના કોણીય અંતર દ્વારા નક્કી થાય છે, એટલે જ તિથિ મધ્યરાત્રિએ શરૂ કે પૂરી નથી થતી — તે એક દિવસે સવારે 9 વાગ્યે શરૂ થઈને બીજા દિવસે રાત્રે 11 વાગ્યા સુધી ચાલી શકે છે, જે તે મહિનાના ચંદ્ર ચક્ર પર આધાર રાખે છે.
તિથિની સાથે પંચાંગમાં નક્ષત્ર (ચંદ્ર જે તારામંડળમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે તે) પણ નોંધવામાં આવે છે, જેનો ઘણા પરિવારો પ્રવાસ, વિધિ કે મહત્વના નિર્ણયો માટે શુભ સમય નક્કી કરવા ઉપયોગ કરે છે. સૂર્યોદયનો સમય પણ સામેલ કરવામાં આવે છે કારણ કે પરંપરાગત રીતે ગુજરાતી દિવસ અને તેની તિથિની ગણતરી સૂર્યોદયથી થાય છે, મધ્યરાત્રિથી નહીં.
આ ત્રણેય તત્વો — તિથિ, નક્ષત્ર અને સૂર્યોદય — સાથે સમજવાથી જ તમે આના જેવા માસિક કેલેન્ડરને વાંચીને બરાબર જાણી શકો છો કે કોઈ તહેવાર કે વ્રત તકનીકી રીતે ક્યારે શરૂ થાય છે અને ક્યારે પૂરો થાય છે.
Gujarati Calendar August 2026: મહિનાની ઝાંખી
ઓગસ્ટ 2026ના મોટાભાગના દિવસો શ્રાવણ વદ પક્ષ (ઘટતો પક્ષ)માં આવે છે, અને 12 ઓગસ્ટના રોજ શ્રાવણ અમાસ પછી શ્રાવણ સુદ પક્ષ (વધતો પક્ષ) શરૂ થાય છે. આ સંક્રમણ મહત્વનું છે કારણ કે શ્રાવણ મહિનો ગુજરાતી અને વ્યાપક હિન્દુ પરંપરામાં વર્ષનો સૌથી પવિત્ર મહિનો ગણાય છે — તે ભગવાન શિવ સાથે સૌથી વધુ સંકળાયેલો મહિનો છે અને વર્ષના મોટાભાગના વ્રત અને ઉપવાસના દિવસો આ મહિનામાં જ કેન્દ્રિત હોય છે.
ઓગસ્ટ 2026 બરાબર આ જ પ્રમાણે છે: ચાર અલગ શ્રાવણ સોમવાર વ્રત, બે એકાદશી ઉપવાસ, નાગ પંચમી, હરિયાળી ત્રીજ, અને મહિનાના છેક અંતે પૂનમના દિવસે રક્ષાબંધન (શ્રાવણ પૂર્ણિમા). આ જ ગાળામાં સ્વતંત્રતા દિવસ અને ઓણમ પણ આવે છે, જેના કારણે ઓગસ્ટનો બીજો અડધો ભાગ ધાર્મિક અને રાષ્ટ્રીય બંને ઉજવણીઓથી ભરેલો રહે છે.
આ કેલેન્ડર કેવી રીતે સાચવવું
જો તમે દર વખતે તારીખ જોવા માટે આ પાના પર પાછા ન આવવા માંગતા હો, તો સૌથી સરળ રસ્તો છે તમારા બ્રાઉઝરમાંથી જ તેને સાચવી લેવો. ડેસ્કટોપ અને મોબાઈલ બંને પર, બ્રાઉઝરના “Print” વિકલ્પનો ઉપયોગ કરીને અને પ્રિન્ટરને બદલે “Save as PDF” પસંદ કરીને (Windows પર Ctrl+P અથવા Mac પર Cmd+P), તમે થોડી સેકંડોમાં જ આ સંપૂર્ણ કેલેન્ડરની — તહેવારોનું કોષ્ટક અને પંચાંગનું કોષ્ટક બંને સાથે — એક સ્વચ્છ, વ્યક્તિગત PDF નકલ બનાવી શકો છો. ઘણા વાચકો આ પાનાને ફક્ત બુકમાર્ક પણ કરી લે છે, કારણ કે તિથિ અને નક્ષત્રનો સમય અગાઉથી પ્રિન્ટ કરવા કરતાં તે જ દિવસે ચકાસવો વધુ ઉપયોગી રહે છે. કોઈ પણ સ્થિતિમાં, આ કેલેન્ડરને મહિના દરમિયાન હાથવગું રાખવા માટે તમારે કોઈ ખાસ એપ કે વધારાના ડાઉનલોડ સ્ટેપની જરૂર નથી.
ઓગસ્ટ 2026ના ગુજરાતી તહેવારો
| તારીખ | વાર | તહેવાર (ગુજરાતી) | Festival (English) |
|---|---|---|---|
| 02.08.2026 | રવિવાર | ગજાનન સંકષ્ટ ચતુર્થી | Gajanana Sankashti Chaturthi |
| 02.08.2026 | રવિવાર | મિત્રતા દિવસ | Friendship Day |
| 03.08.2026 | સોમવાર | પ્રથમ શ્રાવણ સોમવાર વ્રત | First Shravan Somwar Vrat |
| 05.08.2026 | બુધવાર | કાલાષ્ટમી | Kalashtami |
| 09.08.2026 | રવિવાર | કામિકા એકાદશી | Kamika Ekadashi |
| 10.08.2026 | સોમવાર | બીજો શ્રાવણ સોમવાર વ્રત | Second Shravan Somwar Vrat |
| 11.08.2026 | મંગળવાર | માસિક શિવરાત્રિ | Masik Shivaratri |
| 12.08.2026 | બુધવાર | હરિયાળી અમાસ | Hariyali Amavasya |
| 15.08.2026 | શનિવાર | હરિયાળી ત્રીજ | Hariyali Teej |
| 15.08.2026 | શનિવાર | સ્વતંત્રતા દિવસ | Independence Day |
| 17.08.2026 | સોમવાર | નાગ પંચમી | Nag Panchami |
| 17.08.2026 | સોમવાર | ત્રીજો શ્રાવણ સોમવાર વ્રત | Third Shravan Somwar Vrat |
| 23.08.2026 | રવિવાર | શ્રાવણ પુત્રદા એકાદશી | Shravana Putrada Ekadashi |
| 24.08.2026 | સોમવાર | ચોથો શ્રાવણ સોમવાર વ્રત | Fourth Shravan Somwar Vrat |
| 26.08.2026 | બુધવાર | ઓણમ | Onam |
| 28.08.2026 | શુક્રવાર | રક્ષા બંધન (રાખી) | Raksha Bandhan |
| 28.08.2026 | શુક્રવાર | શ્રાવણ પૂર્ણિમા | Shravana Purnima |
| 31.08.2026 | સોમવાર | કજરી ત્રીજ | Kajari Teej |
ઓગસ્ટ 2026ના મુખ્ય તહેવારો વિશે વિગતવાર
હરિયાળી ત્રીજ — 15 ઓગસ્ટ, 2026
હરિયાળી ત્રીજનો અર્થ “લીલી ત્રીજ” થાય છે અને તે ચોમાસાની પ્રથમ હરિયાળી સાથે આવે છે. આ તહેવાર મુખ્યત્વે મહિલાઓ ઉજવે છે, જેઓ લીલા વસ્ત્રો પહેરે છે, મહેંદી લગાવે છે અને દેવી પાર્વતીને આનંદનું અર્પણ કરવા શણગારેલા હિંચકા પર ઝૂલે છે. આ તહેવાર શિવ-પાર્વતીના પુનર્મિલનનું પ્રતીક છે અને વૈવાહિક સુખ તથા પરિવારના કલ્યાણના તહેવાર તરીકે વ્યાપકપણે ઉજવાય છે. ગુજરાતી ઘરોમાં ઘરે નાની પૂજા સાથે લોકગીતો અને ઝાડ કે ફળિયામાં બાંધેલા હિંચકા સાથેના સામુદાયિક મેળાવડા સામાન્ય જોવા મળે છે.
નાગ પંચમી — 17 ઓગસ્ટ, 2026
નાગ પંચમી નાગ દેવતાઓને સમર્પિત છે, જેમની પૂજા રક્ષણ અને ઘરની સમૃદ્ધિ માટે કરવામાં આવે છે. પરંપરાગત રીતે, આ દિવસે નાગની ઈજ્જત ખાતર ખેતર ખેડવાનું કે જમીન ખોદવાનું ટાળવામાં આવે છે, અને કેટલાક વિસ્તારોમાં નાગની મૂર્તિ કે રાફડા પર દૂધ ચઢાવવામાં આવે છે. આ તહેવાર શ્રાવણ સુદની પાંચમની તિથિએ આવે છે અને મહિનાના સૌથી વિશિષ્ટ પર્વોમાંનો એક ગણાય છે, જેમાં કૃષિ પરંપરા અને ધાર્મિક ભક્તિનું મિશ્રણ જોવા મળે છે.
રક્ષાબંધન — 28 ઓગસ્ટ, 2026
રક્ષાબંધન શ્રાવણ પૂર્ણિમા (શ્રાવણ મહિનાની પૂનમ)ના દિવસે ઉજવાય છે અને ભાઈ-બહેનના સંબંધની ઉજવણી કરે છે. બહેનો ભાઈના કાંડે રાખડી બાંધે છે, જે રક્ષણ અને સ્નેહનું પ્રતીક છે, અને બદલામાં ભાઈઓ બહેનનું ધ્યાન રાખવાનું વચન આપે છે, ઘણી વાર ભેટ અને મીઠાઈની આપ-લે પણ થાય છે. પૂનમના દિવસે આવતો હોવાથી, ઘણા પરિવારો આ દિવસને અન્ય વિધિઓ માટે પણ શુભ માને છે, જેના કારણે તે મહિનાની સૌથી વ્યસ્ત તારીખોમાંની એક બની જાય છે.
શ્રાવણ સોમવાર વ્રત (મહિનાના દરેક સોમવારે)
શ્રાવણ મહિનાનો દરેક સોમવાર — આ વર્ષે 3, 10, 17 અને 24 ઓગસ્ટ — ભગવાન શિવને સમર્પિત ઉપવાસનો દિવસ ગણાય છે. ભક્તો સામાન્ય રીતે શિવ મંદિરોની મુલાકાત લે છે, શિવલિંગ પર બિલીપત્ર, દૂધ અને પાણી ચઢાવે છે, અને આખો દિવસ પૂર્ણ કે આંશિક ઉપવાસ રાખે છે. આ ચાર સોમવારને સામૂહિક રીતે મહત્વના ગણવામાં આવે છે; ઘણા લોકો માટે ચારેય પૂરા કરવા એ વર્ષની એક અર્થપૂર્ણ પ્રતિજ્ઞા ગણાય છે.
સ્વતંત્રતા દિવસ — 15 ઓગસ્ટ, 2026
આ વર્ષે ભારતનો સ્વતંત્રતા દિવસ હરિયાળી ત્રીજ સાથે જ આવે છે. શાળાઓ અને સરકારી કચેરીઓમાં ધ્વજવંદન સમારોહ અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો ઉપરાંત, ઘણા ગુજરાતી ઘરોમાં આ દિવસ રાષ્ટ્રીય ઉજવણી અને ચાલુ ત્રીજની ઉજવણી બંને સાથે મનાવવામાં આવે છે, જેના કારણે 2026માં 15 ઓગસ્ટ બેવડી ઉજવણીનો દિવસ બની જાય છે.
ઓણમ — 26 ઓગસ્ટ, 2026
મૂળ કેરળની લણણીની પરંપરામાંથી આવતો હોવા છતાં, ઓણમ ભારતના વિવિધ સમુદાયોમાં, જેમાં દક્ષિણ ભારત સાથે જોડાણ ધરાવતા ગુજરાતી પરિવારોનો પણ સમાવેશ થાય છે, વ્યાપકપણે ઓળખાય છે અને ઉજવાય છે. આ તહેવાર રાજા મહાબલિના પૌરાણિક પુનરાગમનની યાદમાં ઉજવાય છે અને ફૂલોની રંગોળી (પૂકલમ), ભોજન સમારંભો અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો દ્વારા મનાવવામાં આવે છે.
એકાદશી વ્રત — કામિકા એકાદશી (9 ઓગસ્ટ) અને શ્રાવણ પુત્રદા એકાદશી (23 ઓગસ્ટ)
એકાદશી, દરેક ચંદ્ર પખવાડિયાની અગિયારમી તિથિ, ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત છે. કામિકા એકાદશી શ્રાવણના ઘટતા પક્ષમાં અને પુત્રદા એકાદશી વધતા પક્ષમાં આવે છે — બંને ઉપવાસ, મંદિર દર્શન અને વિષ્ણુ સંબંધિત ગ્રંથોના પઠન સાથે ઉજવાય છે. આ બંને એકાદશીઓ મહિનાના તહેવારોથી ભરેલા બીજા ભાગની શરૂઆત અને અંતને ચિહ્નિત કરે છે.
દૈનિક પંચાંગ: તિથિ, નક્ષત્ર અને સૂર્યોદય
| તારીખ | તિથિ (સમાપ્તિ) | નક્ષત્ર (સમાપ્તિ) | સૂર્યોદય |
|---|---|---|---|
| 01.08 | ત્રીજ – 11:07 PM | શતભિષા – 08:45 PM | 05:42 AM |
| 02.08 | ચોથ – 11:15 PM | પૂર્વભાદ્રપદ – 09:37 PM | 05:43 AM |
| 03.08 | પાંચમ – 10:54 PM | ઉત્તરભાદ્રપદ – 10:00 PM | 05:44 AM |
| 04.08 | છઠ – 10:03 PM | રેવતી – 09:54 PM | 05:44 AM |
| 05.08 | સાતમ – 08:42 PM | અશ્વિની – 09:18 PM | 05:45 AM |
| 06.08 | આઠમ – 06:52 PM | ભરણી – 08:13 PM | 05:45 AM |
| 07.08 | નોમ – 04:36 PM | કૃતિકા – 06:43 PM | 05:46 AM |
| 08.08 | દશમ – 01:59 PM | રોહિણી – 04:51 PM | 05:46 AM |
| 09.08 | અગિયારશ – 11:04 AM | મૃગશીર્ષ – 02:43 PM | 05:47 AM |
| 10.08 | બારસ – 08:00 AM | આર્દ્રા – 12:26 PM | 05:47 AM |
| 11.08 | ચૌદસ – 01:52 AM | પુનર્વસુ – 10:09 AM | 05:48 AM |
| 12.08 | અમાસ – 11:06 PM | પુષ્ય – 07:59 AM | 05:49 AM |
| 13.08 | પડવો – 08:41 PM | આશ્લેષા – 06:06 AM | 05:49 AM |
| 14.08 | બીજ – 06:46 PM | પૂર્વા ફાલ્ગુની – 03:42 AM | 05:50 AM |
| 15.08 | ત્રીજ – 05:28 PM | ઉત્તરા ફાલ્ગુની – 03:25 AM | 05:50 AM |
| 16.08 | ચોથ – 04:52 PM | હસ્ત – 03:50 AM | 05:51 AM |
| 17.08 | પાંચમ – 05:00 PM | ચિત્રા – 04:58 AM | 05:51 AM |
| 18.08 | છઠ – 05:50 PM | સ્વાતિ – પૂર્ણ રાત્રિ | 05:52 AM |
| 19.08 | સાતમ – 07:19 PM | સ્વાતિ – 06:46 AM | 05:52 AM |
| 20.08 | આઠમ – 09:18 PM | વિશાખા – 09:08 AM | 05:53 AM |
| 21.08 | નોમ – 11:36 PM | અનુરાધા – 11:53 AM | 05:53 AM |
| 22.08 | દશમ – 02:00 AM | જ્યેષ્ઠા – 02:49 AM | 05:54 AM |
| 23.08 | અગિયારશ – 04:18 AM | મૂલ – 05:44 PM | 05:54 AM |
| 24.08 | બારસ – પૂર્ણ રાત્રિ | પૂર્વાષાઢા – 08:28 PM | 05:55 AM |
| 25.08 | બારસ – 06:20 AM | ઉત્તરાષાઢા – 10:51 PM | 05:55 AM |
| 26.08 | તેરસ – 07:59 AM | શ્રવણ – 12:48 AM | 05:56 AM |
| 27.08 | ચૌદસ – 09:08 AM | ધનિષ્ઠા – 02:15 AM | 05:56 AM |
| 28.08 | પૂનમ – 09:48 AM | શતભિષા – 03:13 AM | 05:57 AM |
| 29.08 | પડવો – 09:56 AM | પૂર્વભાદ્રપદ – 03:42 AM | 05:57 AM |
| 30.08 | બીજ – 09:36 AM | ઉત્તરભાદ્રપદ – 03:44 AM | 05:58 AM |
| 31.08 | ત્રીજ – 08:50 AM | રેવતી – 03:23 AM | 05:58 AM |
પંચાંગનો સમય શા માટે મહત્વનો છે
ઉપરના કોષ્ટકમાં આપેલા તિથિ અને નક્ષત્રના સમાપ્તિ સમય માત્ર માહિતી પૂરતા નથી — તે વ્રત કે તહેવાર કેવી રીતે ઉજવવામાં આવે છે તેના પર સીધી અસર કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જ્યારે એકાદશી જેવી તિથિ બીજા દિવસે વહેલી સવારે સમાપ્ત થાય છે, ત્યારે ઉપવાસ સામાન્ય રીતે ફક્ત ઘડિયાળ પ્રમાણે “બીજા દિવસે” નહીં, પરંતુ તે સમાપ્તિ સમય પસાર થયા પછી જ છોડવામાં આવે છે (પારણા). એ જ રીતે, સૂર્યોદય આધારિત સમય ગણતરી એ કારણ છે કે પંચાંગ કેલેન્ડરમાં દરેક દિવસ માટે એક નિશ્ચિત સમય માનવાને બદલે ચોક્કસ સૂર્યોદય નોંધવામાં આવે છે — જે મહિના દરમિયાન ધીમે ધીમે બદલાય છે (1 ઓગસ્ટે 05:42 AM થી 31 ઓગસ્ટ સુધીમાં 05:58 AM), જે પાનખર તરફ દિવસો ટૂંકા થવાની એક નાની પણ વાસ્તવિક મોસમી અસર છે.
જે કોઈ પણ વ્યક્તિ ચુસ્ત વ્રત પાળે છે, કોઈ વિધિ માટે મુહૂર્ત ચકાસે છે, અથવા ફક્ત નક્ષત્ર ક્યારે બદલાય છે તે જાણવા માંગે છે — તેમના માટે આટલી વિગતવાર દૈનિક માહિતી જ સામાન્ય તારીખ-માત્ર કેલેન્ડર અને યોગ્ય પંચાંગ વચ્ચેનો ફરક બનાવે છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
ઓગસ્ટ 2026માં રક્ષાબંધન ક્યારે છે? રક્ષાબંધન શુક્રવાર, 28 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ આવે છે, જે શ્રાવણ પૂર્ણિમા સાથે એકસાથે આવે છે.
ઓગસ્ટ 2026માં કેટલા શ્રાવણ સોમવાર વ્રત આવે છે? ચાર: 3, 10, 17 અને 24 ઓગસ્ટ, 2026.
2026માં નાગ પંચમી ક્યારે છે? નાગ પંચમી સોમવાર, 17 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ આવે છે, જે ત્રીજા શ્રાવણ સોમવાર વ્રત સાથે જ છે.
શું આ વર્ષે હરિયાળી ત્રીજ અને સ્વતંત્રતા દિવસ એક જ દિવસે છે? હા. 2026માં હરિયાળી ત્રીજ અને સ્વતંત્રતા દિવસ બંને શનિવાર, 15 ઓગસ્ટના રોજ આવે છે.
2026માં શ્રાવણ અમાસ (હરિયાળી અમાસ) ક્યારે છે? તે બુધવાર, 12 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ આવે છે, જે શ્રાવણ વદ પક્ષના અંત અને શ્રાવણ સુદ પક્ષની શરૂઆતને ચિહ્નિત કરે છે.
શ્રાવણ પૂર્ણિમાનું મહત્વ શું છે? શ્રાવણ પૂર્ણિમા એ પૂનમ છે જે શ્રાવણ મહિનાનું સમાપન કરે છે. 2026માં, તે રક્ષાબંધન સાથે એકસાથે આવે છે, જેના કારણે 28 ઓગસ્ટ ચંદ્ર કેલેન્ડર અને તહેવાર બંને દ્રષ્ટિએ મહત્વનો બની જાય છે.