Gujarati Calendar Vrat & Rules 2026-2027 માટે વ્રત-વર્ષ વિક્રમ સંવત 2083 છે, જે 10 નવેમ્બર 2026 ના બેસતા વર્ષથી શરૂ થઈને ઓક્ટોબર 2027 સુધી ચાલે છે. દરેક વ્રત ચંદ્રની તિથિ પર આધારિત હોવાથી તારીખ દર વર્ષે બદલાય છે, પણ નિયમો લગભગ એ જ રહે છે: સવારે સ્નાન, સંકલ્પ, સંયમિત ખોરાક, પૂજા અને નિર્ધારિત સમયે પારણાં. આ લેખમાં એકાદશી, પ્રદોષ, સંકષ્ટી ચતુર્થી, પૂનમ, અમાસ, નવરાત્રિ અને કરવા ચોથ ઉપરાંત ગૌરીવ્રત અને જયા પાર્વતી વ્રત જેવા ગુજરાતના ખાસ વ્રતોના નિયમો સરળ ભાષામાં સમજાવ્યા છે.
વ્રત એટલે શું અને ગુજરાતી કેલેન્ડરમાં વ્રતની તિથિ કેવી રીતે નક્કી થાય છે?
વ્રત એટલે ભક્તિ, સંયમ અને ઉપવાસ સાથે લીધેલો સંકલ્પ, જે કોઈ દેવતાની કૃપા મેળવવા, મનોકામના પૂરી કરવા કે કૃતજ્ઞતા દર્શાવવા રાખવામાં આવે છે.
મોટાભાગના વ્રત અંગ્રેજી તારીખ પ્રમાણે નહીં, પણ ચંદ્રની તિથિ પ્રમાણે આવે છે. ચંદ્રનું ચક્ર અંગ્રેજી વર્ષ સાથે બરાબર મેળ ખાતું નથી, તેથી એકાદશી કે પ્રદોષ જેવી તિથિ દર વર્ષે જુદી અંગ્રેજી તારીખે આવે છે. ખોટા દિવસે વ્રત ન થઈ જાય તે માટે પંચાંગ જોવું જરૂરી છે.
ગુજરાતી કેલેન્ડર વિક્રમ સંવત પર ચાલે છે. ગુજરાતમાં નવું વર્ષ કારતક સુદ એકમથી એટલે કે દિવાળી પછીના દિવસે બેસતા વર્ષથી શરૂ થાય છે. વિક્રમ સંવત 2083 નવેમ્બર 2026 થી ઓક્ટોબર 2027 સુધી ચાલશે.
ગુજરાતી પંચાંગમાં મહિનો અમાસથી અમાસ સુધી ગણાય છે, અને પક્ષ સુદ (શુક્લ પક્ષ) તથા વદ (કૃષ્ણ પક્ષ) તરીકે ઓળખાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઉત્તર ભારતમાં જે દિવસ કાર્તિક વદ ચોથ ગણાય છે, તે ગુજરાતમાં આસો વદ ચોથ છે. 2026 માં કરવા ચોથ બંને રીતે 29 ઓક્ટોબરે આવે છે; ફક્ત મહિનાનું નામ જુદું હોય છે.
તિથિ નક્કી કરવાનો સામાન્ય નિયમ એ છે કે સૂર્યોદય સમયે જે તિથિ ચાલતી હોય તે તે દિવસની તિથિ ગણાય. પ્રદોષ, સંકષ્ટી ચતુર્થી અને કરવા ચોથ જેવા વ્રતોમાં સાંજ કે ચંદ્રોદયના સમયની તિથિ જોવાય છે. સૂર્યોદય અને ચંદ્રોદયનો સમય દરેક શહેરમાં અલગ હોય છે, એટલે અમદાવાદ, સુરત, રાજકોટ અને વડોદરા વચ્ચે સમયમાં અને ક્યારેક તારીખમાં પણ ફરક પડી શકે છે.
Gujarati Calendar Vrat & Rules 2026-2027: મુખ્ય વ્રતો અને નિયમો એક નજરે
ગુજરાતમાં સૌથી વધુ રાખવામાં આવતા વ્રતો, તેમની આવૃત્તિ, દેવતા અને મુખ્ય નિયમ નીચેના કોષ્ટકમાં આપ્યા છે.
| વ્રતનું નામ | કેટલી વાર | કોને સમર્પિત | મુખ્ય નિયમ |
|---|---|---|---|
| એકાદશી | દર મહિને બે વાર | ભગવાન વિષ્ણુ | અનાજ અને ભાતનો ત્યાગ |
| પ્રદોષ | દર મહિને બે વાર | ભગવાન શિવ | દિવસે ઉપવાસ, સાંજે પ્રદોષ કાળમાં પૂજા |
| સંકષ્ટી ચતુર્થી | દર મહિને એક વાર | ભગવાન ગણેશ | ચંદ્રોદય પછી પારણાં |
| પૂનમ | દર મહિને એક વાર | ભગવાન વિષ્ણુ અને ચંદ્ર | પવિત્ર સ્નાન, દાન અને સત્યનારાયણ પૂજા |
| અમાસ | દર મહિને એક વાર | પિતૃઓ | તર્પણ અને દાન |
| સોમવાર વ્રત | દર સોમવારે (શ્રાવણમાં ખાસ) | ભગવાન શિવ | દિવસમાં એક વાર સાત્વિક ફરાળ |
| મંગળવાર વ્રત | દર મંગળવારે (વૈકલ્પિક) | હનુમાનજી | પરિવારની પરંપરા પ્રમાણે મીઠા વગરનું કે એક ટંક ભોજન |
| નવરાત્રિ | વર્ષમાં બે વાર (નવ દિવસ) | માતા દુર્ગા | લસણ-ડુંગળી અને માંસાહારનો ત્યાગ |
| કરવા ચોથ | વર્ષમાં એક વાર | શિવ-પાર્વતી, ગણેશજી અને ચંદ્ર | ચંદ્રના દર્શન અને અર્ઘ્ય પછી પારણાં |
| ગૌરીવ્રત | વર્ષમાં એક વાર (અષાઢમાં પાંચ દિવસ) | માતા પાર્વતી | અલૂણું એટલે કે મીઠા વગરનું ભોજન |
| જયા પાર્વતી વ્રત | વર્ષમાં એક વાર (અષાઢમાં પાંચ દિવસ) | માતા પાર્વતી | પરંપરા પ્રમાણે મીઠા અને અનાજ વગરનું ફરાળ |
| ચાતુર્માસ | વર્ષમાં ચાર મહિના | ભગવાન વિષ્ણુ | ખાનપાનમાં સંયમ, લગ્ન જેવા શુભ પ્રસંગો ટાળવા |
નોંધ: પરિવાર, સંપ્રદાય અને સ્થાનિક પરંપરા પ્રમાણે નિયમોમાં થોડો ફેરફાર હોઈ શકે છે.
બધા વ્રતમાં પાળવાના સામાન્ય નિયમો
કોઈપણ વ્રત હોય, નીચેના સાત નિયમો લગભગ બધી પરંપરામાં સરખા ગણાય છે.
- વહેલા ઊઠીને સ્નાન કરો. સૂર્યોદય પહેલાં કે સૂર્યોદય સમયે સ્નાન કરવું શુભ મનાય છે, અને પૂજાસ્થાને દીવો પ્રગટાવવો.
- સંકલ્પ લો. વ્રત શરૂ કરતા પહેલાં મનમાં કે બોલીને કયું વ્રત, કયા હેતુથી રાખો છો તે નક્કી કરો.
- ખોરાકમાં સંયમ રાખો. કડક ઉપવાસના દિવસે અનાજ ન ખાઓ; ફળ, દૂધ, સાબુદાણા, રાજગરો, શિંગોડા કે સામો જેવા ફરાળી ખોરાક લઈ શકાય છે.
- ડુંગળી, લસણ, માંસાહાર અને દારૂથી દૂર રહો, આંશિક ઉપવાસમાં પણ.
- મન શાંત રાખો. ક્રોધ, વિવાદ અને કડવાં વચન ટાળો, કારણ કે મનની શુદ્ધિ વ્રતનો અડધો ભાગ ગણાય છે.
- દિવસે ઊંઘવાનું ટાળો અને ભજન, જપ કે વ્રતકથા વાંચવામાં સમય આપો.
- પારણાં નિર્ધારિત સમયે જ કરો. એકાદશીમાં બીજા દિવસે એટલે કે બારસે સૂર્યોદય પછી અને સંકષ્ટી ચતુર્થીમાં ચંદ્રોદય પછી ઉપવાસ ખોલવાની પરંપરા છે.
બીમારી, ગર્ભાવસ્થા કે વૃદ્ધાવસ્થામાં ઉપવાસ હળવો રાખવા વિશે આગળ “સ્વાસ્થ્ય અને સુરક્ષિત ઉપવાસ” વિભાગમાં માહિતી આપી છે.
મુખ્ય વ્રતોના અલગ અલગ નિયમો
દરેક વ્રતમાં સામાન્ય નિયમો ઉપરાંત કેટલાક ખાસ નિયમો હોય છે. નીચે સૌથી વધુ પૂછાતા વ્રતોના નિયમો સરળ રીતે આપ્યા છે.
એકાદશી વ્રતના નિયમો
એકાદશી દર મહિને બે વાર, સુદ અને વદ પક્ષની અગિયારમી તિથિએ આવે છે અને ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત છે. આ દિવસે અનાજ અને ભાતનો ત્યાગ કરવાનો મુખ્ય નિયમ છે.
ઉપવાસ નિર્જળા, ફક્ત પાણી સાથે, ફળાહાર કે એક ટંક ફરાળી ભોજન સાથે રાખી શકાય છે. તમારી શારીરિક શક્તિ પ્રમાણે વ્રત શરૂ કરતા પહેલાં જ આ નક્કી કરી લેવું સારું.
પારણાં બીજા દિવસે બારસની તિથિમાં, સૂર્યોદય પછી નિર્ધારિત સમયમાં કરવાની પરંપરા છે. ક્યારેક એકાદશી બે દિવસ આવે છે; ગૃહસ્થો સામાન્ય રીતે પહેલા દિવસે ઉપવાસ કરે છે, જ્યારે વૈષ્ણવ સંપ્રદાયમાં એકાદશી ક્યારેક એક દિવસ પછી ગણાય છે.
પ્રદોષ વ્રતના નિયમો
પ્રદોષ વ્રત ભગવાન શિવને સમર્પિત છે અને તેરસની તિથિએ સાંજે, સૂર્યાસ્તની આસપાસના પ્રદોષ કાળમાં, મુખ્ય પૂજા કરવામાં આવે છે. દિવસે ઉપવાસ રાખી સાંજે શિવલિંગ પર જળ, દૂધ અને બિલીપત્ર ચઢાવાય છે.
સોમવારે આવતો સોમ પ્રદોષ અને રવિવારે આવતો રવિ પ્રદોષ ખાસ ફળદાયી મનાય છે. પ્રદોષ કાળનો ચોક્કસ સમય તમારા શહેરના પંચાંગમાં જુઓ.
સંકષ્ટી ચતુર્થીના નિયમો
સંકષ્ટી ચતુર્થી દર મહિને વદ પક્ષની ચોથે આવે છે અને ભગવાન ગણેશને સમર્પિત છે. દિવસે ઉપવાસ રાખી સાંજે ગણપતિની પૂજા થાય છે, અને ચંદ્રોદય પછી ચંદ્રને અર્ઘ્ય આપીને ઉપવાસ ખોલવામાં આવે છે. ચંદ્રોદયનો સમય શહેર પ્રમાણે જુદો હોવાથી તમારા શહેરનો સમય જરૂર જુઓ.
પૂનમ અને અમાસના નિયમો
પૂનમે પવિત્ર સ્નાન, સત્યનારાયણ કથા અને અન્ન કે વસ્ત્રનું દાન કરવાની પરંપરા છે. અમાસે પિતૃઓ માટે તર્પણ અને દાન કરવામાં આવે છે, અને નવા શુભ કાર્યની શરૂઆત સામાન્ય રીતે ટાળવામાં આવે છે.
સોમવારે આવતી અમાસ સોમવતી અમાસ કહેવાય છે. 2027 માં સોમવતી અમાસ 8 માર્ચ, 2 ઓગસ્ટ અને 27 ડિસેમ્બરે આવે છે.
નવરાત્રિ વ્રતના નિયમો
નવરાત્રિ વર્ષમાં બે વાર આવે છે: ચૈત્ર સુદ એકમથી અને આસો સુદ એકમથી. 2027 માં ચૈત્ર સુદ એકમ 7 એપ્રિલે અને આસો સુદ એકમ, એટલે કે શારદીય નવરાત્રિનો પ્રારંભ, 30 સપ્ટેમ્બરે છે.
નવ દિવસ ડુંગળી, લસણ, દારૂ અને માંસાહારનો ત્યાગ કરવામાં આવે છે. ઘણા ભક્તો દિવસમાં એક ટંક ફરાળ લે છે અને સામાન્ય મીઠાને બદલે સિંધવ મીઠું વાપરે છે. કેટલાક લોકો આ દિવસોમાં વાળ કે નખ ન કાપવાની પરંપરા પણ પાળે છે.
કરવા ચોથ વ્રતના નિયમો
કરવા ચોથ ગુજરાતી કેલેન્ડરમાં આસો વદ ચોથે આવે છે; 2026 માં તે ગુરુવાર, 29 ઓક્ટોબરે છે. પતિના લાંબા આયુષ્ય અને સુખ માટે રાખવામાં આવતા આ વ્રતમાં ઘણા પરિવારોમાં સવારથી ચંદ્રોદય સુધી નિર્જળા ઉપવાસ રાખવાની પરંપરા છે.
સાંજે કરવા માતાની પૂજા કરી, ચંદ્રને અર્ઘ્ય આપ્યા પછી પારણાં કરવામાં આવે છે. ગર્ભવતી મહિલાઓ અને બીમાર વ્યક્તિઓ નિર્જળા ઉપવાસ કરતા પહેલાં ડોક્ટરની સલાહ લે.
ગુજરાતના ખાસ વ્રતો: ગૌરીવ્રત, જયા પાર્વતી, શ્રાવણ અને ચાતુર્માસ
ગુજરાતમાં કેટલાક વ્રતો અન્ય રાજ્યો કરતાં વધુ પ્રચલિત છે. આ વ્રતોની તારીખ અને નિયમો નીચે આપ્યા છે.
ગૌરીવ્રત (અલૂણાં)
ગૌરીવ્રત મુખ્યત્વે ગુજરાતમાં અષાઢ સુદ પક્ષમાં પાંચ દિવસ માટે રાખવામાં આવે છે. કુંવારી કન્યાઓ સારા વરની કામનાથી માતા પાર્વતીની પૂજા કરે છે, અને ગુરુપૂર્ણિમા એટલે કે અષાઢ સુદ પૂનમે વ્રત પૂર્ણ થાય છે.
2027 માં ગૌરીવ્રત 14 થી 18 જુલાઈ સુધી છે. આ દિવસોમાં અલૂણું એટલે કે મીઠા વગરનું ભોજન લેવાની પરંપરા છે.
જયા પાર્વતી વ્રત
જયા પાર્વતી વ્રત અષાઢ સુદ તેરસથી શરૂ થઈને પાંચ દિવસ ચાલે છે. 2027 માં તે 16 જુલાઈથી શરૂ થઈને 21 જુલાઈ (અષાઢ વદ ત્રીજ) સુધી છે.
સ્ત્રીઓ માતા પાર્વતીની પૂજા કરે છે, રોજ વ્રતકથા સાંભળે છે અને મીઠા તથા અનાજ વગરનું ફરાળ લે છે. ઘણા ઘરોમાં ફક્ત દૂધ, ઘી અને ફળ લેવાય છે. પરંપરા પ્રમાણે આ વ્રત સતત પાંચ, સાત, નવ, અગિયાર કે વીસ વર્ષ સુધી રાખવાની પ્રથા છે.
શ્રાવણ માસ: સોમવાર અને મંગળા ગૌરી
ગુજરાતી કેલેન્ડરમાં શ્રાવણ માસ 2027 માં 3 ઑગસ્ટે, એટલે કે શ્રાવણ સુદ એકમે, શરૂ થાય છે. આ મહિનામાં શિવભક્તો દર સોમવારે એકટાણું, એટલે કે દિવસમાં એક જ વાર ભોજન, રાખે છે અને શિવલિંગ પર જળ અને બિલીપત્ર ચઢાવે છે.
નવપરિણીત સ્ત્રીઓ દર મંગળવારે મંગળા ગૌરી વ્રત રાખે છે. પંચાંગ પ્રમાણે 2027 માં તે 3, 10, 17 અને 24 ઑગસ્ટે છે.
રાંધણ છઠ અને શીતળા સાતમ
શ્રાવણ વદ છઠે એટલે કે રાંધણ છઠે બીજા દિવસ માટેનું ભોજન બનાવી લેવાય છે. શ્રાવણ વદ સાતમે એટલે કે શીતળા સાતમે ચૂલો સળગાવ્યા વગર ઠંડું ભોજન લેવાની પરંપરા છે.
2027 માં રાંધણ છઠ 23 ઑગસ્ટે અને શીતળા સાતમ 24 ઑગસ્ટે છે.
ચાતુર્માસ
ચાતુર્માસ દેવશયની એકાદશીથી શરૂ થઈને દેવઊઠી (પ્રબોધિની) એકાદશી સુધી ચાર મહિના ચાલે છે. માન્યતા પ્રમાણે આ સમયગાળામાં ભગવાન વિષ્ણુ યોગનિદ્રામાં હોય છે.
2026 નો ચાતુર્માસ 25 જુલાઈથી 20 નવેમ્બર 2026 સુધી છે, અને 2027 નો ચાતુર્માસ 14 જુલાઈથી 10 નવેમ્બર 2027 સુધી રહેશે. આ સમયમાં લગ્ન જેવા શુભ પ્રસંગો ટાળવાની અને જપ તથા એકટાણું જેવા નિયમો પાળવાની પરંપરા છે. દેવઊઠી એકાદશી પછી તુલસી વિવાહ (21 નવેમ્બર 2026) સાથે લગ્નની મોસમ શરૂ થતી મનાય છે.
Gujarati Calendar Vrat & Rules 2026-2027: વ્રતોની તારીખો
વિક્રમ સંવત 2083 (10 નવેમ્બર 2026 થી 29 ઓક્ટોબર 2027) દરમિયાન કુલ 24 એકાદશી આવે છે. નીચેની તારીખો Drik Panchang ની નવી દિલ્હી માટેની સ્માર્ત ગણતરી પ્રમાણે છે.
એકાદશી 2026-2027: તારીખ અને વાર
| તારીખ | વાર | એકાદશીનું નામ | ગુજરાતી તિથિ |
|---|---|---|---|
| 20 નવેમ્બર 2026 | શુક્રવાર | દેવઊઠી (પ્રબોધિની) એકાદશી | કારતક સુદ અગિયારસ |
| 4 ડિસેમ્બર 2026 | શુક્રવાર | ઉત્પન્ના એકાદશી | કારતક વદ અગિયારસ |
| 20 ડિસેમ્બર 2026 | રવિવાર | મોક્ષદા એકાદશી | માગશર સુદ અગિયારસ |
| 3 જાન્યુઆરી 2027 | રવિવાર | સફલા એકાદશી | માગશર વદ અગિયારસ |
| 18 જાન્યુઆરી 2027 | સોમવાર | પોષ પુત્રદા એકાદશી | પોષ સુદ અગિયારસ |
| 2 ફેબ્રુઆરી 2027 | મંગળવાર | ષટતિલા એકાદશી | પોષ વદ અગિયારસ |
| 17 ફેબ્રુઆરી 2027 | બુધવાર | જયા એકાદશી | મહા સુદ અગિયારસ |
| 4 માર્ચ 2027 | ગુરુવાર | વિજયા એકાદશી | મહા વદ અગિયારસ |
| 18 માર્ચ 2027 | ગુરુવાર | આમલકી એકાદશી | ફાગણ સુદ અગિયારસ |
| 2 એપ્રિલ 2027 | શુક્રવાર | પાપમોચની એકાદશી | ફાગણ વદ અગિયારસ |
| 17 એપ્રિલ 2027 | શનિવાર | કામદા એકાદશી | ચૈત્ર સુદ અગિયારસ |
| 2 મે 2027 | રવિવાર | વરુથિની એકાદશી | ચૈત્ર વદ અગિયારસ |
| 16 મે 2027 | રવિવાર | મોહિની એકાદશી | વૈશાખ સુદ અગિયારસ |
| 1 જૂન 2027 | મંગળવાર | અપરા એકાદશી | વૈશાખ વદ અગિયારસ |
| 14 જૂન 2027 | સોમવાર | નિર્જળા એકાદશી | જેઠ સુદ અગિયારસ |
| 30 જૂન 2027 | બુધવાર | યોગિની એકાદશી | જેઠ વદ અગિયારસ |
| 14 જુલાઈ 2027 | બુધવાર | દેવશયની એકાદશી | અષાઢ સુદ અગિયારસ |
| 29 જુલાઈ 2027 | ગુરુવાર | કામિકા એકાદશી | અષાઢ વદ અગિયારસ |
| 12 ઓગસ્ટ 2027 | ગુરુવાર | પવિત્રા (શ્રાવણ પુત્રદા) એકાદશી | શ્રાવણ સુદ અગિયારસ |
| 28 ઓગસ્ટ 2027 | શનિવાર | અજા એકાદશી | શ્રાવણ વદ અગિયારસ |
| 11 સપ્ટેમ્બર 2027 | શનિવાર | પરિવર્તિની (પાર્શ્વ) એકાદશી | ભાદરવો સુદ અગિયારસ |
| 26 સપ્ટેમ્બર 2027 | રવિવાર | ઇન્દિરા એકાદશી | ભાદરવો વદ અગિયારસ |
| 11 ઓક્ટોબર 2027 | સોમવાર | પાપાંકુશા એકાદશી | આસો સુદ અગિયારસ |
| 25 ઓક્ટોબર 2027 | સોમવાર | રમા એકાદશી | આસો વદ અગિયારસ |
નોંધ: વૈષ્ણવ સંપ્રદાયમાં કેટલીક એકાદશી એક દિવસ પછી ગણાય છે, જેમ કે દેવઊઠી એકાદશી 21 નવેમ્બર 2026 અને રમા એકાદશી 26 ઓક્ટોબર 2027. તમારા શહેરમાં સૂર્યોદયનો સમય જુદો હોવાથી ક્યારેક એક દિવસનો ફરક પડી શકે છે, તેથી ઉપવાસ કરતા પહેલાં સ્થાનિક પંચાંગ કે પુરોહિત પાસે ખાતરી કરો.
અન્ય મુખ્ય વ્રતો અને પર્વોની તારીખો
એકાદશી સિવાયના મુખ્ય વ્રતો અને તહેવારોની તારીખો નીચે આપી છે.
| વ્રત કે પર્વ | તારીખ અને વાર | ગુજરાતી તિથિ |
|---|---|---|
| કરવા ચોથ | 29 ઓક્ટોબર 2026, ગુરુવાર | આસો વદ ચોથ |
| દિવાળી (ચોપડા પૂજન) | 8 નવેમ્બર 2026, રવિવાર | આસો વદ અમાસ |
| બેસતું વર્ષ (વિક્રમ સંવત 2083) | 10 નવેમ્બર 2026, મંગળવાર | કારતક સુદ એકમ |
| મહાશિવરાત્રિ | 6 માર્ચ 2027, શનિવાર | મહા વદ ચૌદશ |
| હોળી (હોલિકા દહન) | 21 માર્ચ 2027, રવિવાર | ફાગણ સુદ પૂનમ |
| ચૈત્ર સુદ એકમ (ચૈત્રી નવરાત્રિનો પ્રારંભ) | 7 એપ્રિલ 2027, બુધવાર | ચૈત્ર સુદ એકમ |
| રામ નવમી | 15 એપ્રિલ 2027, ગુરુવાર | ચૈત્ર સુદ નોમ |
| હનુમાન જયંતી | 20 એપ્રિલ 2027, મંગળવાર | ચૈત્ર સુદ પૂનમ |
| અખા ત્રીજ | 9 મે 2027, રવિવાર | વૈશાખ સુદ ત્રીજ |
| ગૌરીવ્રત | 14 થી 18 જુલાઈ 2027, બુધવારથી રવિવાર | અષાઢ સુદ (ગુરુપૂર્ણિમાએ પૂર્ણ) |
| જયા પાર્વતી વ્રત | 16 થી 21 જુલાઈ 2027, શુક્રવારથી બુધવાર | અષાઢ સુદ તેરસથી અષાઢ વદ ત્રીજ |
| ગુરુપૂર્ણિમા | 18 જુલાઈ 2027, રવિવાર | અષાઢ સુદ પૂનમ |
| શ્રાવણ માસનો પ્રારંભ | 3 ઓગસ્ટ 2027, મંગળવાર | શ્રાવણ સુદ એકમ |
| રક્ષાબંધન | 17 ઓગસ્ટ 2027, મંગળવાર | શ્રાવણ સુદ પૂનમ |
| રાંધણ છઠ | 23 ઓગસ્ટ 2027, સોમવાર | શ્રાવણ વદ છઠ |
| શીતળા સાતમ | 24 ઓગસ્ટ 2027, મંગળવાર | શ્રાવણ વદ સાતમ |
| જન્માષ્ટમી | 25 ઓગસ્ટ 2027, બુધવાર | શ્રાવણ વદ આઠમ |
| ગણેશ ચતુર્થી | 4 સપ્ટેમ્બર 2027, શનિવાર | ભાદરવો સુદ ચોથ |
| શારદીય નવરાત્રિનો પ્રારંભ | 30 સપ્ટેમ્બર 2027, ગુરુવાર | આસો સુદ એકમ |
| વિજયાદશમી (દશેરા) | 9 ઓક્ટોબર 2027, શનિવાર | આસો સુદ દશમ |
| શરદ પૂનમ | 14 ઓક્ટોબર 2027, ગુરુવાર | આસો સુદ પૂનમ |
| દિવાળી (ચોપડા પૂજન) | 29 ઓક્ટોબર 2027, શુક્રવાર | આસો વદ અમાસ |
| બેસતું વર્ષ (વિક્રમ સંવત 2084) | 30 ઓક્ટોબર 2027, શનિવાર | કારતક સુદ એકમ |
સંકષ્ટી ચતુર્થી 2026-2027: તારીખ અને વાર
સંકષ્ટી ચતુર્થી દર મહિનાની વદ ચોથે આવે છે. ઉપવાસ ચંદ્રોદય સમયની ચોથ પ્રમાણે ગણાય છે, તેથી તમારા શહેરનો ચંદ્રોદય સમય પંચાંગમાં જુઓ.
| તારીખ | વાર | સંકષ્ટી ચતુર્થીનું નામ | ગુજરાતી તિથિ |
|---|---|---|---|
| 27 નવેમ્બર 2026 | શુક્રવાર | ગણાધિપ સંકષ્ટી | કારતક વદ ચોથ |
| 26 ડિસેમ્બર 2026 | શનિવાર | અખુરથ સંકષ્ટી | માગશર વદ ચોથ |
| 25 જાન્યુઆરી 2027 | સોમવાર | લંબોદર સંકષ્ટી | પોષ વદ ચોથ |
| 24 ફેબ્રુઆરી 2027 | બુધવાર | દ્વિજપ્રિય સંકષ્ટી | મહા વદ ચોથ |
| 25 માર્ચ 2027 | ગુરુવાર | ભાલચંદ્ર સંકષ્ટી | ફાગણ વદ ચોથ |
| 24 એપ્રિલ 2027 | શનિવાર | વિકટ સંકષ્ટી | ચૈત્ર વદ ચોથ |
| 23 મે 2027 | રવિવાર | એકદંત સંકષ્ટી | વૈશાખ વદ ચોથ |
| 22 જૂન 2027 | મંગળવાર | કૃષ્ણપિંગળ સંકષ્ટી | જેઠ વદ ચોથ |
| 22 જુલાઈ 2027 | ગુરુવાર | ગજાનન સંકષ્ટી | અષાઢ વદ ચોથ |
| 20 ઓગસ્ટ 2027 | શુક્રવાર | હેરંબ સંકષ્ટી | શ્રાવણ વદ ચોથ |
| 19 સપ્ટેમ્બર 2027 | રવિવાર | વિઘ્નરાજ સંકષ્ટી | ભાદરવો વદ ચોથ |
| 18 ઓક્ટોબર 2027 | સોમવાર | વક્રતુંડ સંકષ્ટી | આસો વદ ચોથ |
પ્રદોષ વ્રતની તારીખો દર મહિનાના પંચાંગ પ્રમાણે જુદી હોવાથી અમારા માસિક ગુજરાતી કેલેન્ડર પાનાં પર જુઓ.
વ્રતમાં શું ખાવું અને શું ન ખાવું (ફરાળ માર્ગદર્શિકા)
ફરાળ એટલે અનાજ વગરનો, સાત્વિક અને હળવો ખોરાક, અને વ્રતની પરંપરા પ્રમાણે તેમાં થોડો ફેરફાર થાય છે. નીચેનું કોષ્ટક સામાન્ય માર્ગદર્શન આપે છે.
| ખોરાક | ઉપવાસમાં | નોંધ |
|---|---|---|
| તાજાં ફળ, ખજૂર, સૂકો મેવો | લઈ શકાય | ફળાહાર માટે સૌથી સરળ વિકલ્પ |
| દૂધ, દહીં, છાસ, ઘી | લઈ શકાય | જયા પાર્વતી જેવા કડક વ્રતમાં ઘણા ઘરોમાં ફક્ત દૂધ, ઘી અને ફળ લેવાય છે |
| સાબુદાણા | લઈ શકાય | ખીચડી કે વડા તરીકે |
| રાજગરાનો લોટ, શિંગોડાનો લોટ | લઈ શકાય | થેપલાં કે પુરી તરીકે |
| મોરૈયો (સામો) | લઈ શકાય | ભાતના બદલે વપરાય છે |
| બટાટા, શક્કરિયાં | લઈ શકાય | ફરાળી શાક કે ચેવડો |
| સિંધવ મીઠું | લઈ શકાય | સામાન્ય મીઠાને બદલે; ગૌરીવ્રત અને જયા પાર્વતીમાં મીઠું ટાળવાની પરંપરા છે |
| ઘઉં, ચોખા, બાજરી, દાળ અને કઠોળ | ન લેવું | એકાદશી જેવા વ્રતમાં અનાજનો ત્યાગ મુખ્ય નિયમ છે |
| ડુંગળી અને લસણ | ન લેવું | આંશિક ઉપવાસમાં પણ ટાળવું |
| માંસ, ઈંડાં અને દારૂ | ન લેવું | વ્રતના દિવસોમાં સંપૂર્ણ ત્યાગ |
નોંધ: કોઈ વ્રતમાં કયો ખોરાક માન્ય છે તે પરિવારની પરંપરા પર આધારિત છે. અનિશ્ચિત હોય ત્યારે વડીલ કે કુટુંબના પુરોહિતની સલાહ લો.